पौडेलहरुको विद्रोहसँगै अवसानको बाटोमा नयाँ शक्ति, बाबुराम ‘आइसोलेसन’ मा पुग्ने खतरा

बाबुरामका अगाडि पौडेलहरुले राखेका विचारलाई स्वीकार्नै पर्ने बाध्यता या ‘पोलिटिकल आइसोलेसन’को स्थितिमा पुग्ने अवस्था देखिएको छ

गोकर्ण भट्ट

बाबुरामले प्रोष्टेट ग्लाण्डको उपचारपछि पत्रकार सम्मेलनमार्फत “स्वदेशी उपचार”को वकालत गरिरहँदा उनका सहयात्रीहरु भने पार्टीभित्र विद्रोहको आवाज उठाइरहेका छन् ।
हिजो माओवादी आन्दोलनमा सँगै रहेर बाबुरामसँगै नयाँ शक्तिमा गएकाहरुले पार्टीभित्रै रहेर विद्रोहको आवाज उठाएका हुन । पार्टी संगठन विभाग प्रमुख तथा बाबुरामका निकट सहयोगीका रुपमा समेत रहेका देवेन्द्र पौडेललगायत १४ जना केन्द्रीय नेताहरुले आज रिपोटर्स क्लबमा भट्टराई र उनको कार्यशैलीविरुद्ध सार्वजनिकरुपमा विद्रोह गरेका छन् ।

पौडेलहरुले मूलतः तीनवटा आरोप लगाएका छन् । पहिलो नयाँ शक्तिको कार्यदिशा नै स्पष्ट भएन, समाजवाद भनियो, तर त्यो कस्तो हो व्याख्या छैन । नयाँ शक्ति भनियो, तर कस्तो नयाँ भन्ने स्पष्ट भएन । दोश्रो, कार्यशैलीको समस्या । यसमा उनीहरुले मुख्यतः बाबुरामले आफूलाई देवत्वकरण गरेकोमा बिरोध गरेका छन् । बाबुरामले जे गरेपनि ठीक हुने, उनले बोलेका कुरा सही हुने प्रवृत्तिले नयाँ शक्ति अतिवादतर्फ जाँदै गरेको उनीहरुले आरोप लगाएका छन् । कार्यशैलीको समस्यामा पुराना, योगदान गरेका, हरेक दुखसुखमा साथ दिएका भन्दा तत्काल फाइदाका लागि जोडिएहरुको कुरा बढि सुनिने उनीहरुको अर्को गम्भीर आरोप छ ।

यसबाहेक उनीहरुले कार्यगत एकता र पार्टी एकताको प्रश्नमा समेत विमती राखेका छन् । पौडेलहरुद्वारा अघि सारिएको दस्तावेजमा कार्यगत एकतासम्बन्धी बाबुरामको विचार अधिभूतवादी र पूर्वाग्रही भएको उल्लेख छ । वामपन्थ र खासगरी द्वन्द्वात्मक भौतिकवादको आलोकमा उत्पीडितहरुको समाजवादलाई स्वीकार्ने अग्रगमनकारी शक्तिसँग एकताको कुरा पौडेलहरुले उठाएका छन् । जबकि बाबुरामले भने जो पायो त्यहीसँग एकताको कुरा गर्दै माओवादीसँग भने कुनै पनि हालतमा एकता नहुने आशयको टिप्पणी गर्दै आएका थिए ।

देवेन्द्र पौडेलहरुले यसअघि पनि पार्टीभित्र फरक मत नराखेका होइनन् । नयाँ शक्ति गठन भएको केही समय संगठनपछि नै उनले नयाँ शक्ति के का लागि किन नयाँ शक्ति भन्ने विषयले पार्टीमा समस्या निम्तिएको बताएका थिए । सँगै उनले नयाँ भित्रिने र गैर माक्र्सवादी पृष्ठभूमिबाट आएकाहरु र लामो समय नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनमा काम गरेकाहरुबीच मुख्य अन्तरविरोध हुने सम्भावना समेत व्यक्त गरेका थिए । तर लामो समय उनले पार्टीभित्रै आफ्ना फरक मत राखे ।

केही समयअघि मात्रै नयाँ शक्तिको केन्द्रीय बैठक बस्यो, त्यो बेलासम्म समेत देवेन्द्र पौडेलहरुले अन्तरविरोधलाई पार्टीभित्रै हल गर्न खोजेको देखिन्छ । यतिसम्म कि पौडेलहरुले सार्वजनिकरुपमा बाबुरामको नै बचाऊ समेत गरे । तर अहिले आएर भने पौडेललगायतका नेताहरुले पत्रकार सम्मेलन नै गरेर फरक मत सार्वजनिक गरेका छन् । यो भनेको एक अर्थमा बाबुरामविरुद्ध र नयाँ शक्तिविरुद्धको विद्रोह हो । यसले नयाँ शक्तिको भविष्य नै संकटमा परेको स्प्ष्ट देखिएको छ । पार्टी नेतृत्वविरुद्ध सार्वजनिकरुपमा दस्तावेज नै तयार गरेर आफ्ना कुरा राख्नु भनेको समानान्तर धारको विकास हुनु हो । नयाँ शक्तिको यो समानान्तर धारसँग बाबुराम सहमत नहुने अवस्थामा पार्टी विभाजन निश्चित छ र त्यतिखेर देवेन्द्र पौडेलहरु उनीहरुले भने झैं बृहत अग्रगमनकारी मोर्चा बन्दीको पक्षमा अघि बढने छन् । जुन अन्ततः माओवादी केन्द्रको बिस्तारित बैठकले आव्हान गरेको बृहत एकताको बाटो नै हुने छ ।

नयाँ शक्तिमा यसरी विवाद देखिनुका पछाडि मूलतः बाबुराम भट्टराईको कार्यशैली नै जिम्मेवार देखिएको छ । यसको पुष्टि बाबुरामकै सहयात्रीहरुले समेत उनलाई छोड्नुबाट स्पष्ट हुन्छ । विगतमा बाबुरामका निकट सहयोगी मुमाराम खनालले बाबुरामको कार्यशैली र कार्यदिशाको अस्पष्टताको आरोप लगाउँदै पार्टी परित्याग गरे । त्यसपछि रामेश्वर खनालले समेत पार्टीको संगठनात्मक कार्यशैलीको आलोचना गरेर पार्टी छोडे । निर्मल बराल लगायत ६० बढी जिल्लाका सय बढी नेता तथा कार्यकर्ताहरुले राजनीतिक कार्यदिशामा बाबुरामपन हावी भएको र अवसरका लागि जो सँग पनि एकताको कुरा गरिएको आरोप लगाउँदै सार्वजनिकरुपमा नै विद्रोह गरे । त्यसपछि पनि विद्यार्थीदेखि दलित र अन्य अधिकांश नेता तथा कार्यकर्ताहरुले यी विषयमा असन्तुष्टि पोखेर पार्टी परित्याग गरे । यी सबै समस्याहरुले समस्या बाबुराममा रहेको देखाउँछ । बाबुरामभित्रको ‘म नै सर्वेसर्वा र जान्ने बुझ्ने’ प्रवृत्ति नै यसको मुख्य जिम्मेवार देखिन्छ ।

तर बाबुरामले यो प्रवृत्ति सहजै परित्याग गर्लान् त ? घटनाक्रमहरुले त बाबुरामले यसो गर्ने देखाउँदैन । हिजो सशस्त्र युद्दका बेला हेडक्वार्टरले उनीविरुद्ध लगाएका प्रवृत्तिगत आरोपहरु नै अहिले पनि उनीभित्र जीवित रहेको कारण नै यी समस्याहरु आएको घटनाहरुले पुष्टि गर्दछन् । र, अर्को सत्य के पनि हो भने यो नसच्चिँदासम्म नयाँ शक्ति समेत जोगिने अवस्था देखिँदैन । किनभने सबैको मुख्य समस्या बाबुरामको विचार र उनको कार्यशैलीसँग देखिएको छ । त्यसो हो भने बाबुरामका अगाडि पौडेलहरुले राखेका विचारलाई स्वीकार्नै पर्ने बाध्यता या ‘पोलिटिकल आइसोलेसन’को स्थितिमा पुग्ने अवस्था देखिएको छ ।

पौडेलहरुसँगै दुई नम्बर प्रदेशका नेता तथा कार्यकर्ताहरुले प्रत्यक्ष या अप्रत्यक्षरुपमा माओवादी केन्द्रसँग एकताको अपील गरेका छन् । तर यही अवस्थामा माओवादी केन्द्रमा नगई केन्द्रभित्रसमेत हिजो फरक मतको अवस्थालाई सम्बोधन हुने अवस्थामा जानसक्ने उनीहरुको आजको दस्तावेजले देखाएको छ । त्यसको अर्थ सिंँगो माओवादी आन्दोलनमा राजनीतिक कार्यदिशाकै बहसलाई अगाडि बढाउनु नै हो भन्ने देखिन्छ । शान्तिकालपछि विचारको संश्लेषण गर्दै स्पष्ट कार्यदिशा बनाउन असफल नेपालको माओवादी आन्दोलनमा यी परिघटनाहरुले पक्कै पनि स्पष्ट राजनीतिक कार्यदिशा निर्माण गर्न मद्दत पु¥याउने देखिन्छ । तर यसको सबैभन्दा ठूलो मूल्य बाबुरामलाई गुमाउनु नै हुने छ । माओवादी आन्दोलनलाई आवश्यक व्यक्ति भएर पनि आफ्नै प्रवृत्तिका कारण बाबुराम बिनाको माओवादी आन्दोलन अघि बढ्ने अवस्था सिर्जना भएको छ ।

कमेन्ट गर्नुहोस्