जनयुद्धका प्राविधिक कमरेड तेजाबको उपराष्ट्रपति भेट्ने धोको

वि.सं. २०५२ साल देखि वि.सं. २०६३ सालसम्म माओवादीले सञ्चालन गरेको सशस्त्र द्वन्द्वमा जाजरकोटमा कमरेड तेजाब निकै चर्चित नाम हो । भेरी नगरपालिका–१ डौरीकाँडाका लाले कामीलाई युद्धताका यही नामले चिनिन्थे । निरक्षर तेजाबले विगत युद्ध समयमा आधुनिक हतियारका नक्सा कोर्दै पार्ट्स निर्माण गरेर नयाँ हतियार समेत बनाए ।

उनी जनयुद्धमा प्रयोग गरिने हतियार निर्माण तथा मर्मत गर्नसक्ने एक प्राविधिक थिए । घरमा बाल्यकालदेखि नै फलामको काम गर्दै आउनु भएका उनले युद्धमा हतियार निर्माण र मर्मत गरेर आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गरे । आफू ३४ बर्षको उमेरमा भूमिगत हुँदा जनयुद्ध भर्खर शुरु भएको उनले आफ्नो अनुभव सुनाए ।

याे पनि पढ्नुस  रुकुमबाट कसरी शुरुवात भएको थियो जनयुद्ध?

वि.सं. २०५२ सालमै भूमिगत भएसँगै २०५५ सालदेखि हतियार निर्माण गर्न थालेको उनी स्मरण गर्छन् । उनी भन्छन्, ‘भरुवा बन्दुकबाट हतियार बनाउन शुरु भयो, टुवेल्भर, थ्रि–नट–थ्रि राइफल, एसएलआर, एसएमजी, एलएमजी, जिपीएमजी, टु–ईन्च मोर्टार, रकेट लन्चर, ८१ एमएम जस्ता हतियारका विभिन्न पार्ट्सहरु आवश्यकता अनुसार निर्माण र मर्मत गर्ने काम गरिएको हो ।’ टुवेल्भर हतियारलाई नयाँ रुपमा आविष्कार गरेको उनको दाबी छ ।

माओवादी जनयुद्धको उद्गम स्थल रोल्पा, रुकुम, सल्यान, जाजरकोटमा आर्टलरी हतियारका विभिन्न पार्ट्स निर्माण गर्ने व्यक्तिहरुमा तेजाव अगुवा थिए । युद्धमोर्चामा प्रयोग गर्दा टुटफुट र भाँचिएका कयौं आधुनिक हतियारहरु आफूले निर्माण तथा मर्मत गर्ने गरेको अनुभव तेजावले सुनाए ।

याे पनि पढ्नुस  अब जनयुद्धको नक्कल गरेर विद्रोह सम्भव हुँदैछः अध्यक्ष प्रचण्ड

वि.सं. २०६३ साल मंसिर ५ गते बृहत शान्ति सम्झौता भएपछि घर फर्किएका उनी अहिले बेकामे भएका छन् । उनले आफूलाई पार्टीबाट कुनै पनि प्रकारको सहयोग नभएको दुःखेसो पोखे । घरमा गरेको खेती किसानीबाट तेजाबको परिवारलाई बाह्रै महिना खाना–लगाउन मुस्किल पर्दै आएको छ ।

हाल आरन व्यवसायबाट आम्दानी हुन छाडेपछि जहान परिवारको लालनपालनको जोहो गर्न उहाँ कहिले कालोपहाड त कहिले भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा गएर काम गर्छन् ।

बेला–बेलामा सिन्धुपाल्चोक गएर कमाएको पैसाले घरका जहान परिवार पाल्ने गरेको उनको भनाई छ । ५७ बर्षीय तेजावले परिवारको खर्च धान्ने गरी कमाई गर्न नसकिएको बताए ।

याे पनि पढ्नुस  धुम्बराहीमा सुरेश वाग्ले समृति दिवस, प्रचण्ड प्रमुख अतिथि

विगत जनयुद्धमा लागेर ब्यवस्था परिवर्तनको लागि निकै महत्वपूर्ण योगदान गरेको दाबी गर्दै उनी भन्छन्, ‘हामीले योगदान गरेको जनयुद्धले राजनीतिक ब्यवस्था त परिवर्तन गऱ्यो तर अहिले हामी बेकामे मान्छे भएका छौं । हाम्रो अवस्था परिवर्तन भएन, अवस्था हाम्रो उही पुरानै छ ।’

आफ्नो जीवनयापनका लागि कुनै व्यवसाय गर्ने सोच बनाएका उनले तत्कालीन युद्धका सैन्य कमाण्डर तथा वर्तमान उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनलाई भेट्ने धोको रहेको बताए । उनले भने, ‘गाडीको भाडा र भेटाईदिने मान्छे भए पासाङ्ग सरलाई काठमाडौं गएर भलाकुसारी गर्ने ठूलो धोको रहेको छ ।’ गोरखापत्रबाट

कमेन्ट गर्नुहोस्