प्रविधिको विकासले पठन संस्कृतिमाथि चुनौती खडाः शिक्षामन्त्री पोखरेल

सानोठिमी । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले नेपाल पहिलेदेखि नै जागृत भूमि भएको तर इतिहासको कालखण्डमा सामन्तवादले यसलाई साक्षरता घोषणा गर्नुपर्ने तथा विद्यालय बहरतको अभियान संचालन गर्नु पर्ने अवस्थामा पुऱ्याएको बताएका छन् ।

मन्त्री पोखरेलले जनक सभ्यता र आदि योगी शिवको भूमि रहेको नेपालमा पहिले देखि नै विमर्शको परम्परा रहेको तर समाजको कुनै वर्ग विशेषले आफूलाई सत्तामा टिकाइराख्न यसको व्याख्या मोडिदिएको बताए। उनल भने, “अवतारवाद र आस्तिकता र नास्तिकताको बहस आजको नभई परापूर्व कालदेखिकै हो, तर चार्वाकको भौतिक दर्शनप्रति तत्कालीन सत्ता असहिष्णु रह्यो र उनका कृति निर्ममतापूर्वक नष्ट पारिए ।”

याे पनि पढ्नुस  डा. केसीलाई शिक्षामन्त्रीको आग्रहः ‘अनशन तोडेर राष्ट्रियताको विषयमा केन्द्रित हुनुहोस्’

मन्त्री पोखरेलले भने, “विमर्श र प्रश्न गर्ने संस्कृति हाम्रोमा नभएको होइन । तर त्यसले विडं सत्तालाई चुनौती दिन सक्ने भएकाले यसलाई बाधित पारियो ।” नेपाल बुद्धिजीवी परिषदद्वारा भक्तपुरको सानोठिमीमा आयोजित रोहित दहाल लिखित पुस्तक “विष्णुको अवतार: मार्क्सवादी दृष्टिकोण” को लोकार्पण कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री पोखरेलले यसो बताएका हुन् ।

याे पनि पढ्नुस  शिक्षकको दरवन्दी वितरण चाँडै हुन्छः शिक्षामन्त्री पोखरेल

हाल प्रविधिको समाज विकासको गति द्रुत भएपनि यसले पठनसंस्कृतिमा ह्रास आएको बताउँदै मन्त्री पोखरेलले भने, “प्रविधिको विकासले मानिसलाई कृतिम बुद्धिमत्ताको अवस्थासम्म त ल्याइपुऱ्याएको छ तर यसले पठनसंस्कृतिमाथि चुनौती खडा गरिदिएको छ ।”

समाजमा उहिलेदेखि नै दुई धार विद्यमान रहेको उल्लेख गर्दै मन्त्री पोखरेलले भने,”एकातिर त्यसतो धार छ जसले सबै कुरा ईश्वरले बनाइदिएको ठान्छ भने अर्को धारले हरेक विकास्क्रममा कार्य-कारण सम्बन्धको अन्तर्क्रिया देख्छ ।” उनले दोस्रो धार नै विज्ञानसापेक्ष रहेको बताए । उनले जीवनपद्धति वैज्ञानिक बनाउन पर्स गर्नुपर्ने कुरामा जोड दिए ।

याे पनि पढ्नुस  हिउँदे अधिवेशनमा शिक्षासम्बन्धी तीन विधेयक ल्याइँदै

पूर्वीय संस्कृतिबारे पाठ्यक्रममा सामेल गरिने मन्त्री पोखरेलले पूर्वीय दर्शन र संस्कृतिका महत्वपूर्ण पक्षहरूलाई पाठ्यक्रममा राखिन लागेको बताए । संस्कृतिसँग नजोडिई समाजबारे बुझ्न गाह्रो हुने उल्लेख गर्दै मन्त्री पोखरेलले राजनैतिक या सामाजिक क्रान्ति गर्न सजिलो भए पनि सांस्कृतिक क्रान्ति जटिल भएको बताए । कार्यक्रमको सभापतित्व उमानाथ लम्साल ‘उमेश’ले गरेका थिए ।

कमेन्ट गर्नुहोस्