कुल ग्राहस्थ उत्पादनकाे गणना (Measurement of GDP) कसरि गरिन्छ?

अर्थतत्रमा आम्दानी खर्च एबम उत्पादन यि तिन आर्थिक क्रियाकलापहरू नियमित रुपमा प्रबाहित भइरहेका हुन्छन। ति बिभिन्न चरणहरूकाे आधारमा नै कुल ग्राहस्थ उत्पादन गणना गरिने हुदा निम्न बमाेजिम बिधिहरूकाे प्रयाेग मार्फत कुनै पनि देशकाे कुल ग्राहस्थ उत्पादन मापण गर्न सकिन्छ

1. अन्तिम उत्पादन बिधि ( Final Production Method)

यस बिधि अन्तरगत अर्थतन्त्रकाे उत्पादन चरणमा कुल ग्राहस्थ उत्पादनकाे मापण गरिन्छ। अर्थात कुनै निश्चित अबधिमा उत्पादित अन्तिम बस्तु तथा सेवाकाे परिमाणकाे अाधारमा GDP मापण गरिन्छ। यस अन्तरगत GDP मापण गर्दा बिभिन्न क्षेत्रबाट भएकाे उत्पादनकाे याेगफल लाइ नै GDP मानिन्छ जस्लाइ निम्न बमाेजिम शुत्र

बद्द गर्न सकिन्छ:

GDP = P1* Q1 + P2*Q2 + ……..+ Pn*Qn ——– (i)

where,

GDP = Gross Domestic Product

P1 = Price of product 1

P2 = Price of product 2

Pn = Price of Nth product

Q1 = Quantity of Product 1

Q2 = Quantity of Product 2

Qn = Quantity of Nth product

2. आम्दानी बिधि ( Income Method )

यस बिधि अन्तर्गत अर्थतन्त्रकाेआम्दानि चरणमा GDP काे मापण गरिन्छ। उत्पादनका साधनहरू भुमि, पुजि, श्रम र सगठनले निश्चित अबधिमा प्राप्त गर्ने आम्दानिकाे याेगफलकाे आधारमा GDP मापण गरिन्छ जस्लाइ निम्न बमाेजिम ब्यक्त गर्न सकिन्छ:

GDP = W+ I+ R + P + Net Indirect tax + Depreciation —– (ii)

where;

W = Wages

I = Interest

R = Rent

P = profit

3. खर्च बिधि ( Expenditure Method)

यस अन्तर्गत अर्थतन्त्र को खर्च चरण मा कुल ग्राह्यस्थ उत्पादन को गणना गरिन्छ। बिभिन्न क्षेत्र जस्तै निजि क्षेत्र, ब्याबसायिक क्षेत्र, सरकारि क्षेत्रमा भएकाे खर्चकाे याेगफलबाट कुल ग्राहस्थ उत्पादन मापण गरिन्छ जसलाइ निम्न बमाेजिम शुत्रबद्द गर्न सकिन्छ;

GDP = C + I + G + X-M ——————— (iii)

where,

GDP = Gross Domestic Product

C = Consumption by Private Sector

I = Investment by Business Sector

G = Government Expenditure

X-M = Export – Import

कमेन्ट गर्नुहोस्