लोकसेवा तयारी सामग्री : यी हुन् ताजा वस्तुगत प्रश्नोत्तर

१. नेपालको राष्ट्रिय झन्डा अङ्कित भू-उपग्रह ‘नेपाल स्याट-१’ पहिलोपटक अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण कहिले गरिएको होे ?

-वि.सं. २०७६ वैशाख ५ (सन् २०१९ अप्रिल १८)

Bird NPL भनेर पनि चिनिने सो उपग्रह करिब डेढ किलोग्राम तौल र १०/१० से.मी. लम्बाइ, चौडाइ, उचाइयुक्त रहेको ।

अमेरिकाको भर्जिनियास्थित मिड एट्लान्टिक स्पेसपोर्ट लञ्चप्याड नामक स्थानबाट प्रक्षेपण गरिएको ।

अमेरिकी स्पेस कम्पनी अर्विटल ए टिकेले प्रक्षेपणको जिम्मेवारी लिएको ।

सिग्नोस कार्गो नामक यानद्वारा सो भू-उपग्रह प्रक्षेपण गरिएको ।

पृथ्वीभन्दा करिब चार सय कि.मि. माथि (भूमध्य रेखाबाट ९० डिग्रीको कोण भएर) रहने सो उपग्रह नेपालको आकाशमा दैनिक पाँच देखि १० मिनेट रहने ।

जापानको क्युस इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (क्युटेक) र बर्ड्स प्रोजेक्टको सहकार्यमा निर्मित उक्त उपग्रहमा ४३७ मेघाहर्जको यूएचएफ ब्यान्ड प्रयोग गरिएको ।

यस उपग्रहमा नेपालको झन्डा, नास्टको लोगो र उपग्रह निर्माता दुई वैज्ञानिकको तस्बिर अङ्कित गरिएको ।
उक्त स्याटेलाइटसँगै जापानको उगिसु र श्रीलङ्काको रावना-१ उपग्रह पनि अन्तरिक्षमा पुगेका ।

२. नेपाल-भारत प्रबुद्ध समूह (भ्एन्) को प्रथम बैठक कहिले र कहाँ सम्पन्न भएको थियो ?
– वि.सं. २०७३ असार २०-२१ (सन् २०१६ जुलाई ४-५), काठमाडौँ

३. नेपालको राष्ट्रिय झन्डाका डिजाइनर को हुन् ?
-शङ्करनाथ रिमाल

४. कछुवा संरक्षण केन्द्र कहाँ स्थापना गरिएको छ ?
– झापास्थित सुनखानी सिमसार क्षेत्र

५. सन् २०१० को तथ्याङ्कअनुसार अदुवा उत्पादन गर्ने देशमा नेपाल कुन स्थानमा रहेको छ ?
-तेस्रो

६. सारस प्रजनन केन्द्र कहाँ रहेको छ ?
– कपिलवस्तु
नेपालमा सबैभन्दा बढी सारस पाइने जिल्ला कपिलवस्तु हो ।
सारसलाई किसानको साथी भनेर पनि चिनिन्छ ।

७. नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले मुलुकभर लोडसेडिङ अन्त्यको घोषणा कहिले गरेको हो ?
-वि.सं. २०७५ वैशाख ३१

८. सन् २०२१ सम्ममा नेपालमा गैँडाको सङ्ख्या कति पु¥याउने लक्ष्य छ ?
– ८००

९. भूमिसम्बन्धी ऐन, २०२१ अनुसार ‘विभाग’ भन्नाले के बुझिन्छ ?
– भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभाग

१०. आज रतिम छ कृतिका सर्जक को हुन् ?
– इन्द्रबहादुर राई
‘तेस्रो आयाम’, ‘आयामेली’ जस्ता साहित्यिक आन्दोलनमा संलग्न रहेका ।

ईश्वर बल्लभ, बैरागी काइँलासँग मिली ‘तेस्रो आयाम’ आन्दोलन सञ्चालन गरेका ।
वि.सं. १९८४ मा जन्मिएका राईकोे वि.सं. २०७४ फागुन २२ मा निधन भएको ।
यिनको पहिलो कृति ‘विपना कतिपय’ सन् १९६१ मा प्रकाशित भएको ।
यिनका अन्य कृतिमा कथास्था, कठपुतलीको मन, नेपाली उपन्यासका आधारहरू, समपूरक आदि रहेका ।

११. नेपालमा मेसिन रिडेवल पासपोर्ट सर्वप्रथम कहिले वितरण गरियो ?
– वि.संं २०६७ पुस ११
एमआरपी प्राप्त गर्ने प्रथम व्यक्ति रामवरण यादव र पहिलो सर्वसाधारण अनुराधा कोइराला रहेका ।
३२ पृष्ठयुक्त एमआरपीको वाटर मार्क डाँफे रहेको ।
एमआरपी छपाइसम्बन्धी कार्य फ्रान्सस्थित ओवरथर कम्पनीले गरेको ।

१२. तरुनी छोरीका लेखक शङ्कर कोइराला हुन् भने तरुनी खेतीका लेखक को हुन् ?
– सरुभक्त

१३. विराटनगर र वीरगञ्जलाई महानगरपालिका घोषणा कहिले गरिएको हो ?
– वि.सं. २०७४ जेठ १७

१४. नेपाल राष्ट्रबैङ्कले नेपालका वाणिज्य बैङ्कहरूमा वासेल–३ पूर्ण रूपमा लागू कहिलेदेखि गरेको हो ?
– वि.सं. २०७३ साउन १

१५. केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागको स्थापना कहिले भएको हो ?
– वि.सं. २०१४

याे पनि पढ्नुस  लोकसेवा तयारी सामग्री : यी हुन् महत्वपूर्ण वस्तुगत प्रश्नोत्तर

१६. सार्जे हिमाललाई शान्ति पिक भनेर चिनिन्छ भने कञ्चनजङ्घा हिमाललाई के भनी चिनिन्छ ?
– नेपाल पिक

१७. नेपालमा चिनियाँ इन्टरनेट कहिलेदेखि सञ्चालनमा आएको हो ?
– वि.सं. २०७४ पुस २८
स्थलमार्गबाट रसुवा हुँदै अप्टिकल फाइबरमार्फत इन्टरनेट कनेक्सन जोडिएको ।
अब विश्व परिवेशमा नेपालको सूचना मार्ग भारत र चीन दुवैतिरबाट सम्भव भएको ।

१८. राष्ट्रबैङ्कको अनुमतिविना वित्तीय संस्थाले विदेशी निकायको पुरस्कार वा सम्मान ग्रहण गर्न नपाउने व्यवस्था कहिलेदेखि लागू भएको हो ?
– वि.सं. २०७४ पुस ११

१९. नेपालमा व्यावसायिक रूपमा टर्की चरा पाल्ने कार्यको सुरुवात कुन ठाउँमा गरिएको छ ?
– कास्कीको बाटुलेचौर

२०. नेपालमा पहिलोपल्ट नेपाल र चीनका विज्ञको सम्मेलन ‘थिङ्क ट्याङ्क सम्मेलन’ कहिले सम्पन्न भयो ?
– वि.सं. २०७३ माघ ४ (सन् २०१६ जनवरी १७)

२१. कर्णाली विकास आयोगद्वारा कर्णालीको विकासका लागि कति वर्षे योजना तर्जुमा गरिएको छ ?
– १० वर्षे (आ.व. २०७३÷७४–२०८२÷८३)
(२०७४ माघ २ मा सार्वजनिक सो योजनाले कर्णालीमा हाल ५० प्रतिशत गरिबीको रेखामुनि रहेको जनसङ्ख्यालाई आगामी १० वर्षमा २१ प्रतिशतमा झार्ने लक्ष्य लिएको ।)

२२. मुलुककै जेठो ‘राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय’ कहाँ रहेको छ ?
-छाउनी, काठमाडौँ

(१८ हजारभन्दा बढी महìवपूर्ण एवं विश्वकै दुर्लभ कला तथा वस्तुको सङ्ग्रह रहेको यो सङ्ग्रहालय वि.सं. १९९५ फागुन १ देखि शुल्क लिएर सर्वसाधारणका लागि खुला गरिएको ।)

२३. बक्राहा नदी (मोरङ) लाई भारतमा के नामले चिनिन्छ ?
– लुना

२४. नेपालमा राष्ट्रिय सूचना दिवस कहिले मनाइन्छ ?
– भदौ ३
(सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ प्रचलनमा आएको दिन भदौ ३ (वि.सं. २०६४)लाई हरेक वर्ष राष्ट्रिय सूचना दिवसका रूपमा मनाउने गरिएको ।)

२५. नेपालमा पोलिमर नोट कहिलेदेखि चलनचल्तीमा आएको हो ?
– वि.सं. २०५९ असोज १४ (सन् २००२ सेप्टेम्बर ३०)

२६. हाल नेपालमा पिछडिएको क्षेत्रमा सूचीकृत स्थानीय तह कति रहेका छन् ?
-५७
२७. भ्रष्टाचार निवारणका सम्बन्धमा प्रधानमन्त्री जङ्गबहादुर राणाको पालामा स्थापित अड्डाको नाम के हो ?
– धर्म कचहरी

२८. नेपालमा सर्वप्रथम स्थापना भएको औद्योगिक क्षेत्र कुन हो ?
-बालाजु औद्योगिक क्षेत्र (वि.सं. २०१६)

२९. मकवानपुरबाट उत्पत्ति भएको पूर्वी राप्ती नदी कुन नदीमा मिसिन्छ ?
– नारायणी

विश्व–सन्दर्भ
३०. पहिलोपल्ट ब्ल्याकहोलको तस्बिर कहिले सार्वजनिक गरियो ?
– सन् २०१९ अप्रिल १०

३१. एक्सन फर पिस किपिङ कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने व्यक्तित्व को हुन् ?

– सं.रा. सङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेस

३२. सन् २०१८ मा आफूलाई यहुदी राष्ट्र घोषणा गर्ने देश कुन हो ?
 इजरायल

३३. Asia Co-operation Dialogue (ACD) को स्थापना कहिले भएको हो ?
 सन् २००२ जुन १८
(नेपाल सन् २०१६ मार्च १० मा एसीडीको सदस्य बनेको ।)

३४. नर्वेजियन सहयोगदाता संस्था ल्इच्ब्म् को स्थापना कहिले भएको हो ?
 सन् १९६८ डिसेम्बर १
Norwegian Agency for Development Co-operation (NORAD) नर्वेको विदेश मन्त्रालयअन्तर्गत स्थापित सहयोगदाता संस्था हो ।
यसले शिक्षा, स्वास्थ्य, नागरिक समाजको क्षमता अभिवृद्वि एवं गुणस्तरीय जीवन अभिवृद्विका लागि सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको ।
यसको मुख्यालय नर्वेको ओस्लोमा रहेको ।

याे पनि पढ्नुस  लोकसेवा तयारी सामग्री : महत्वपूर्ण विषयगत प्रश्नोत्तर

३५. Freedom From Fear नामक कृतिका लेखक आङसाङ सुकी हुन् भने Freedom in Exile का लेखक को हुन् ?
– दलाइ लामा (तेञ्जिङ ग्यात्से)

३६. विश्वको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री को हुन् ?
– सिरिमाओ बन्दरानायके (श्रीलङ्का), सन् १९६०

३७. विषालु हानिकारक फोहोरमैलाको उचित व्यवस्थापनसम्वन्धी ‘वासेल महासन्धि’ कहिले भएको हो ?
– सन् १९८९ मार्च २२ (स्विजरल्यान्डको वासेलमा)

३८. उत्तर र दक्षिण कोरियाबीच उच्चस्तरीय वार्ता कहिले सम्पन्न भयो ?
– सन् २०१८ जनवरी ९
विश्व समुदायले नै निकै चासोका साथ हेरेको सो वार्ता दुई देशको सीमावर्ती गाउँ पानमुनजोममा भएको ।
वार्तामा कोरियाली प्रायद्वीपमा शान्ति स्थापना, दुई कोरियाली परिवारको पुनर्मिलन, हिउँदे ओलम्पिकमा उत्तरकोरियाको सहभागिताबारे गम्भीर छलफल भएको ।
कोरियाली सीमामा देखिएको तनाव अन्त्य गर्न सैन्य तहमा छलफल गर्न दुवै देशले सहमति जनाएका ।

३९. अमेरिका र इजरायलले युनेस्कोबाट अलग हुने घोषणा कहिले गरेको हुन् ?
– सन् २०१७ अक्टोबर १२

४०. दक्षिण एसियाली मुलुक माल्दिभ्स राष्ट्रमण्डलमा पुनः प्रवेश कहिले भएको हो ?
 सन् २०२० फेब्रुअरी
माल्दिभ्सले करिब तीन वर्षअघि मानव अधिकारको मामिलामा राष्ट्रमण्डलबाट आफूलाई अलग गरेको थियो । राष्ट्र मण्डलमा पुनः आबद्ध हुनका लागि उसले सन् २०१८ डिसेम्बरमा अनुरोध गरेको थियो ।
मानव अधिकारको रेकर्ड तथा लोकतान्त्रिक सुधारमा प्रगति नभएको भनी निलम्बित गर्ने चेतावनीपछि माल्दिभ्स राष्ट्रमण्डलबाट अलग भएको थियो ।

४१. विश्वमै सबैभन्दा बढी समय शासन गर्ने राजा को हुन् ?
 भूमिबोल अदुल्यादेज (थाइल्यान्ड)
उनले ७० वर्षसम्म शासन गरेका ।
सन् २०१६ अक्टोबर १३ मा ८८ वर्षको उमेरमा उनको निधन भएको ।

४२. प्रथम विश्व महिला सम्मेलन कहिले र कहाँ भएको थियो ?
 सन् १९७५, मेक्सिको

४३. एसियनलिडरसिप समिट २०१९ कुन राष्ट्रमा सम्पन्न भएको हो ?
 भुटान

४४. विश्व आर्थिक मञ्चद्वारा ग्लोबल सेन्टर फर साइवर सेक्युरिटीको स्थापना कहिले गरिएको हो ?
 सन् २०१८ जनवरी २६
साइवर अपराधसम्बन्धी गतिविधिलाई निरुत्साहित गर्दै सुरक्षित साइवर स्पेस उपलब्ध गराउने उद्देश्यका साथ सो संस्था स्थापना गरिएको ।
यो संस्थाको मुख्यालय स्विजरल्यान्डको जेनेभामा रहेको ।

४५. अफ्रिका महादेशको सबैभन्दा ठूलो देश कुन हो ?
 अल्जेरिया
(यसअघि सुडान थियो ।)

४६. द्वितीय चरणको रुसी क्रान्तिलाई अर्को के नामले चिनिन्छ ?
 बोल्सेभिक क्रान्ति÷अक्टोबर क्रान्ति

४७. नेदरल्यान्डका बासिन्दालाई डच भनिन्छ भने स्विजरल्यान्डका बासिन्दालाई के भनिन्छ ?
 स्विस

विविध

४८. प्रशान्त क्षेत्रीय स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (ट्रान्स प्यासिफिक पार्टनरसिप एग्रिमेन्ट–टीपीपीए) मा कहिले हस्ताक्षर गरिएको हो ?
 सन् २०१६ फेबुअरी ४
(न्युजिल्यान्डको राजधानी अकल्यान्डमा भएको हस्ताक्षर समारोहमा ३० बुँदे बडापत्र जारी गरिएको ।)

४९. वि.सं. २०७६ माघ १ मा मनाइएको पाचौँ राष्ट्रिय योगा दिवसको नारा के हो ?
 राष्ट्रिय एकता ः योगको सान्दर्भिकता

५०. अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा दुईपटक ह्याट्रिक विकेट लिने पहिलो नेपाली महिला खेलाडी को हुन् ?
 रुविना क्षेत्री

५१. निपाह भाइरस पहिलोपटक कहिले र कहाँ फेला परेको हो ?
 सन् १९९८, मलेसिया
निपाह भाइरस पहिलोपटक सन् १९९८ मा मलेसियामा फेला परेको । सन् २००१ देखि भारत र बङ्गलादेशका विभिन्न ठाउँमा यो सङ्क्रमण बेलाबेला देखिँदै आएको । सन् २०१८ अप्रिल÷मे मा भारतको केरलामा फैलिएको सङ्क्रमणमा एक नर्ससहित १४ जनाको ज्यान गएको ।
यो भाइरसको सङ्क्रमण भएको ५–१० दिनमा मानिसमा ज्वरो आउने, रिङ्गटा लाग्ने, वान्ता हुने, घाँटी दुख्ने हुन्छ र सोपश्चात् रिङ्गटा लाग्ने, स्मरण शक्ति हराउने, श्वासप्रश्वासमा समस्या एवं मस्तिष्क सुनिने जस्ता समस्या देखा पर्दछन् ।
निपाह भाइरस फैलाउने जातको चमेरा नेपालमा पनि पाइने साथै भारतबाट सुँगुरहरू आयात हुने हुँदा नेपालमा पनि यस रोगको सङ्क्रमणको जोखिम उच्च रहेको ।
यो सङ्क्रमणबाट जोगिन निम्न उपाय अवलम्बन गर्नुपर्ने ः
१. चमेरोले खाएका फलफूल नखाने र रोगी वा मरेका सँुगुरको नजिक जाँदा सतर्कता अपनाउने ।
२. भारतबाट आयात हुने सुँगुर बङ्गुरमा स्वास्थ्य जाँचपछि मात्र भित्र्याउने व्यवस्था मिलाउने ।
३. बिरामीको नजिक जाँदा वा छुँदा सतर्कता अपनाउने । बिरामीको हेरचाह गरेपछि साबुनपानीले राम्ररी हात धुने ।

याे पनि पढ्नुस  उपसचिव पदमा पहिलो नम्बरमै सिफारिस भण्डारीका आँखामा लोकसेवा तयारी

५२. व्यापार व्यवसायसँग सम्बन्धित ‘MFN’ को पूरा रूप के हो ?

 Most Favoured Nation

५३. नारायणी रङ्गशाला वीरगञ्जमा रहेको छ भने गौरीटार रङ्गशाला कहाँ रहेको छ ?
 हेटौँडा

५४. ओलम्पिक खेलका पिता भनी कसलाई चिनिन्छ ?
 पियरे द कुवर्टिन 

५५. प्रसिद्ध वैज्ञानिक स्टेफन हकिङको जन्म कहिले र कहाँ भएको थियो ?
 सन् १९४२ जनवरी ८, बेलायत
ब्ल्याक होलको विस्फोटबाट ब्रह्मान्डको उत्पत्ति भएको अवधारणा प्रस्तुत गरेका, जसलाई ‘हकिङ रेडिएसन’ भनी चिनिने ।
५६. अमेरिका÷युरोप महादेश जाने नेपाली महिलाको उमेर हद १८ वर्ष तोकिएको छ भने खाडी मुलुकमा घरेलु कामदारका रूपमा जाने महिलाको न्यूनतम उमेर हद कति निर्धारण गरिएको छ ?
 २४ वर्ष (इजरायलमा केयरगिभरमा जाने महिलाको न्यूनतम उमेर ः २५ वर्ष)

५७. दक्षिण एसियाली फुटबल महासङ्घको स्थापना कहिले भएको हो ?
 सन् १९९५ डिसेम्बर २६
यसमा सबै सार्क राष्ट्रहरू सदस्यका रूपमा रहेका ।
महासङ्घद्वारा हरेक दुई वर्षमा फुटबल प्रतियोगिता आयोजन गर्ने प्रावधान रहेको ।
प्रथम साफ फुटबल प्रतियोगिता सन् १९९७ सेप्टेम्बर ४–१३ सम्म काठमाडौँमा सम्पन्न भएको ।
प्रथम साफ फुटबलमा भारत विजेता र माल्दिभ्स उपविजेता बनेका ।

५८. खाना खाएपछि आँसु झार्ने जीव गोही हो भने कहिल्यै आँसु नपझार्ने जीव कुन हो ?
 चिम्पाञ्जी

५९. पखेटा नभएको पक्षी किबी हो भने बलेको आगो खाने पक्षी कुन हो ?
 लौकाट

६०. ‘लगनशीलता विना कसैमा पनि महान् प्रतिभा उत्पन्न हुन सक्दैन ।’ भन्ने विचारक को हुन् ?

– अरस्तु

६१. स्टेफेन टाटाव कुन खेलसँग सम्बन्धित खेलाडी हुन् ?

– फुटबल

(सन् १९९० मा भएको फिफा विश्वकपमा क्यामरुनलाई क्वाटरफाइनलसम्म पुर्‍याएका टोलीका पूर्वकप्तान टाटावको ५७ वर्षको उमेरमा सन् २०२० अगस्टमा निधन भएको । सो विश्वकपमा टाटावको कप्तानीमा क्यामरुनले शानदार खेल प्रस्तुत गरेको । अर्जेन्टिना, रोमानिया र कोलम्बियालाई हराएर सो विश्वकपमा क्यामरुनले सनसनी मच्चाएको थियो ।)

६२. कुवेरको बगैँचालाई के भनिन्छ ?

-चैत्ररथ

६३. कुन सभ्यतालाई वैदिक सभ्यता भनेर चिनिन्छ ?

-आर्य सभ्यता

६४. दक्षिण एसियाली ओलम्पिक काउन्सिलको सचिवालय कहाँ राख्ने निर्णय भएको छ ?

– नेपाल

लेखन/संयोजन: टङ्क के.सी.

कमेन्ट गर्नुहोस्