दोलखाका विकासका लागि विशाल खड्काका योजना नै योजना: हरेक पालिकामा कृषि फर्म र कोल्ड स्टोरसम्म
विभिन्न जातजातिको संस्कृति संरक्षणका लागि वार्षिक बजेटको व्यवस्था गर्ने
काठमाडौँ । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी दोलखाका उम्मेदवार विशाल खड्काले कृषि तथा पशुपालन, सिंचाइ, ऊर्जा तथा जलस्रोत, भौतिक पूर्वाधार, यातायात तथा सडक, पर्यटन र पर्यावरण, स्वास्थ्य तथा सरसफाइ, युवा तथा खेलकुद र सुशासनको क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर आफ्नो प्रतिबद्धतापत्र सार्वजनिक गरेका छन् । दोलखाका जनताको आवश्यकता र मर्म बुझेर भुगोल सुहाउँदो कार्यक्रमहरुलाई उनले आगामी योजनाको रुपमा अघि सारेसँगै उनी आगामी २१ फागुनमा हुने प्रतिनिधि सभा चुनावमा विजयको सम्मुखमा पुगेका छन् ।
हरेक पालिकामा कृषि फर्म सञ्चालन गरिने, प्रत्येक पालिकामा कोल्ड स्टोर
खड्काले कृषि र पशुपालनमा गरेको लगानीको सुरक्षित र उत्पादनको ग्यारेण्टी सहितको कानुन निर्माणमा पहल गर्ने प्रतिबद्धता गरेका छन् । उनले हरेक पालिकामा सार्वजनिक र निजी क्षेत्र साझेदारी मोडलको सामुदायिक कृषि फर्म सञ्चालन गर्ने योजना अघि सारेका छन् । बन्यजन्तुले किसाको बालिनाली नष्ट गरेर सास्ती दिने गरेको भन्दै उनले यसको दीर्घकालीन समस्या समाधानका लागि क्षतिपूर्तिसहितको कानून बनाउन पहल गर्ने बताएका छन् ।
प्रत्येक पालिकामा कम्तीमा एउटा चिस्यान केन्द्र (कोल्ड स्टोर्स) निर्माण गर्ने, शैलुङ, भीमेश्वर नगरपालिका र जिरीमा निर्माणाधीन कोल्डस्टोरलाई पूरा गरी सार्वजनिक निजी साझेदारी मोडेलमा सञ्चालनमा ल्याइने उनको प्रतिबद्धता छ । वडास्तरमै कृषि उपज संकलन केन्द्र स्थापना गर्ने, जिरी गाई फार्म, काब्रेको पहाडी बाली अनुसन्धान केन्द्र र बोचको बागवानी फार्मलाई व्यवस्थित गर्ने बताइएको छ ।
पूर्ण विद्युतीकरण भएको जिल्ला बनाउने घोषणा
नेकपा उम्मेदवार खड्काले जिल्लाको सबैभन्दा दुर्गम गाउँ लप्ची गाउँमा विद्युत र इन्टरनेट सेवा पु¥याइ पूर्ण विद्युतीकरण भएको जिल्लाको रुपमा घोषणा गर्ने योजना बनाएका छन् । दोलखा जिल्ला विद्युत हवको जिल्ला भएको भएको भन्दै उनले २० युनिटसम्मको विद्युत निःशुल्क वितरण गर्ने व्यवस्था मिलाइने प्रतिबद्धता गरेका छन् । जलविद्युत आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत् र जलाशयको पानीलाई प्रयोग गरी हाइड्रोजन उत्पादनमा प्रोत्साहित गर्ने भनिएको छ ।
राजमार्गदेखि पालिका केन्द्रसम्म पुग्ने सबै सडक कालोपत्रे गरिने
उनले राजमार्गदेखि पालिका केन्द्रसम्म पुग्ने सबै सडक कालोपत्रे गर्ने बताएका छन् । त्यस्तै, जिल्लाका हरेक वडाहरूलाई जोड्ने सडक सञ्जाल स्तरोन्नति गर्ने तथा हरेक कृषि उत्पादनका क्षेत्रहरुलाई कृषि सडकद्वारा जोडिने बताएका छन् । सिंगटी–लामाबगर, बाबरे–साङ्वा, सिंगटी–विगू–बाह्रविसे, जफे–हावा–जिरी, मुडे–भैसे–मेलुङ, चरिकोट–बाघखोर–कालापानी जस्ता मुख्य सडक ५ वर्षभित्र कालोपत्रे गरिने प्रतिबद्धता पत्रमा उल्लेख छ । चीनको सिमानासम्म एक वर्षभित्र सडक जोडि पुरानो लामाबगर व्यापारिक नाका सञ्चालनमा ल्याउने बताइएको छ ।
पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि बिस्तृत गुरु योजना बनाइने
खड्काले समग्र जिल्लालाई एउटै पर्यटन क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न विस्तृत योजना तयार गर्ने बताएका छन् । गौरीशंकर क्षेत्रलाई हिमाली प्रकृति, संस्कृति र पर्यावरणमा आधारित विश्व आरोग्य केन्द्रमा विकास गर्ने, बेदिङ क्षेत्रलाई सगरमाथा आरोहीहरूको खुला संग्रहालयमा विकास गर्ने तथा हरेक स्थानीय तहमा स्थानीय विशेषता सहितको सामुदायिक होमस्टेहरू बनाइने उनको प्रतिबद्धता छ ।
त्यसैगरी, सामाजिक सञ्जाललगायतका सूचना प्रविधिहरूको प्रयोगमा स्वास्थ्य, शिक्षा, रोजगारी, संस्कृति, राष्ट्रियता प्रवर्धन गर्न युवा तथा नवपुस्तालाई ‘सिर्जना जागरण अभियान’ सञ्चालनमा ल्याइने बताइएको छ ।
खड्काले चरिकोटमा निर्माणाधीन रङ्गशाला पुरा गर्ने, खेलकुदको विकासका लागि पालिकास्तरीय खेलकुद विकास समिति गठन गर्ने, कालिञ्चोक–दोलखा–नागदह साहसिक साइकल मार्ग तयार गर्ने, एक विद्यालय, एक खेल शिक्षकको व्यवस्था गरी खेललाई विद्यालय तहदेखि नै विकास गर्ने उनको प्रतिबद्धता छ । विभिन्न खेलकुदका उत्कृष्ट खेलाडीहलाई निःशुल्क प्रशिक्षणको व्यवस्था मिलाउने तथा जिल्लामा साहसिक खेलको सम्भाव्यता अध्ययन गरी आइस स्की, बन्जी जम्प, जिपलाइन, प्याराग्लाइडिङ, ¥याफ्टिङ लगायतको विकासको पहल गर्ने बताइएको छ ।
तामाङ, शेर्पा, थामी, नेवा जिरेल, सुनुवार भाषालाई स्थानीय विद्यालयको पाठ्यक्रममा लागु गर्ने, गुम्बा, मठ, जातीय पर्व, संग्रहालयका लागि वार्षिक बजेट सुनिश्चित गर्ने, लोपोन्मुख जाति सुरेल, अति सिमान्तकृत जाति थामी , सिमान्तकृत जाति सुनुवार र भूजेल तथा सुविधाबाट वञ्चित बन्चित जाति शेर्पालाई विशेष सुविधा प्रदान गर्ने प्रतिबद्धता पत्रमा उल्लेख छ ।
हरेक ६ महिनामा सांसद स्वयंको उपस्थितिमा पालिकास्तरमा जनसुनुवाइ कार्यक्रम गर्ने पनि नेकपा उम्मेदवार खड्काले प्रतिबद्धता गरेका छन् ।
आज पनि भारी वर्षा हाेला ?
काठमाडौं । देशका केही भागमा आज वर्षाको सम्भावना छ । हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । काठमाडौंमा बिहानैबाट वर्षा सुरु भएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार दिउँसो कोसी तथा बाँकी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागमा साधारणतया बादल लाग्नेछ । तराई भूभागमा आंशिक बादल लाग्नेछ । कोसी, वाग्मती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागका केही स्थानमा, बाँकी हिमाली र पहाडी भूभागका थोरै स्थानमा मध्यमसम्म वर्षा र हिमपात हुनेछ । तराई भूभागका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षाको सम्भावना छ । विभागले राति कोसी, मधेस, वाग्मती र गण्डकी प्रदेशलगायत देशका हिमाली र पहाडी भूभागमा साधारणतया बादल लाग्ने बताएको छ । बाँकी भूभागमा आंशिक बादल लाग्नेछ । कोसी, मधेस र वाग्मती प्रदेशका केही स्थानमा, बाँकी हिमाली र पहाडी भूभागका थोरै स्थानहरूमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ । कोसी र वाग्मतीका केही उच्च पहाडी र हिमाली भूभागमा हिमपातको पनि सम्भावना छ । तराई भूभागका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ । मौसमविद् विनोद पोखरेल आज रातिदेखि नेपालभर वर्षा हुने उच्च सम्भावना रहेको बताउँछन् । “अब हुने वर्षा अलि छोटो समयको लागि देखिन्छ,” उनी भन्छन्, “तर, केही ठाउँमा भारी वर्षाको सम्भावना भने बाँकी नै छ ।” हाल नेपालमा पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणाली, स्थानीय वायु र तल्लो वायुमण्डलमा रहेको न्यूनचापीय क्षेत्रको आंशिक प्रभाव रहेको छ ।
आज कुन विदेशी मुद्राकाे विनिमयदर कति ?
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर निर्धारण गरेको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर १५२ रुपैयाँ २० पैसा र बिक्रीदर १५२ रुपैयाँ ८० पैसा निर्धारण गरिएको छ । युरोपियन युरो एकको खरिददर १७९ रुपैयाँ २० पैसा र बिक्रीदर १७९ रुपैयाँ ९१ पैसा, यूके पाउन्ड स्ट्रलिङ एकको खरिददर २०७ रुपैयाँ १७ पैसा र बिक्रीदर १०७ रुपैयाँ ९९ पैसा, स्वीस फ्रयांक एकको खरिददर १९५ रुपैयाँ ६० पैसा र बिक्रीदर १९६ रुपैयाँ ३८ पैसा कायम गरिएको छ । अस्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर ११० रुपैयाँ ३० पैसा र बिक्रीदर ११० रुपैयाँ ७३ पैसा, क्यानेडियन डलर एकको खरिददर १११ रुपैयाँ ४० पैसा र बिक्रीदर १११ रुपैयाँ ८४ पैसा, सिंगापुर डलर एकको खरिददर ११९ रुपैयाँ ९२ पैसा र बिक्रीदर १२० रुपैयाँ ३९ पैसा तोकिएको छ । जापानी येन १० को खरिददर नौ रुपैयाँ ६९ पैसा र बिक्रीदर नौ रुपैयाँ ७३ पैसा, चिनियाँ युआन एकको खरिददर २२ रुपैयाँ ३९ पैसा र बिक्रीदर २२ रुपैयाँ ४८ पैसा निर्धारण गरिएको छ । साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर ४० रुपैयाँ ५७ पैसा र बिक्रीदर ४० रुपैयाँ ७३ पैसा, कतारी रियाल एकको खरिददर ४१ रुपैयाँ ७५ पैसा र बिक्रीदर ४१ रुपैयाँ ९२ पैसा कायम भएको छ । केन्द्रीय बैंकका अनुसार थाई भाट एकको खरिददर चार रुपैयाँ ७० पैसा र बिक्रीदर चार रुपैयाँ ७२ पैसा, यूएई दिराम एकको खरिददर ४१ रुपैयाँ ४४ पैसा र बिक्रीदर ४१ रुपैयाँ ६० पैसा, मलेसियन रिंगेट एकको खरिददर ३८ रुपैयाँ ८० पैसा र बिक्रीदर ३८ रुपैयाँ ९५ पैसा तोकिएको छ । साउथ कोरियन वन १०० को खरिददर १० रुपैयाँ ३४ पैसा र बिक्रीदर १० रुपैयाँ ३८ पैसा, स्वीडिस क्रोनर एकको खरिददर १६ रुपैयाँ ४८ पैसा र बिक्रीदर १६ रुपैयाँ ५४ पैसा र डेनिस क्रोनर एकको खरिददर २३ रुपैयाँ ९८ पैसा र बिक्रीदर २४ रुपैयाँ आठ पैसा तोकिएको छ । राष्ट्र बैंकले हङकङ डलर एकको खरिददर १९ रुपैयाँ ४४ पैसा र बिक्रीदर १९ रुपैयाँ ५२ पैसा, कुवेती दिनार एकको खरिददर ४९६ रुपैयाँ ९८ पैसा र बिक्रीदर ४९८ रुपैयाँ ९४ पैसा तोकेको छ । बहराइन दिनार एकको खरिददर ४०३ रुपैयाँ ४५ पैसा र बिक्रीदर ४०५ रुपैयाँ चार पैसा, ओमनी रियाल एकको खरिददर ३९५ रुपैयाँ ३२ पैसा र बिक्रीदर ३९६ रुपैयाँ ८८ पैसा रहेको छ । भारतीय रुपैयाँ एक सयको खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा तोकेको छ । राष्ट्र बैंकले यो विनिमयदरलाई आवश्यकतानुसार जुनसुकै समयमा पनि संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ ।
सडक सुविधाले कीचकबद्ध र कचनकबलमा पर्यटकीय चहलपहल
झापा । प्रसिद्ध पर्यटकीय स्थल कीचकबद्ध र नेपालकै होचो स्थान कचनकबल जाने सडक स्तरोन्नति गरिएपछि पर्यटकीय चहलपहल बढेको छ । भद्रपुर नगरपालिका–२ स्थित १९ बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको कीचकबद्ध पर्यटकीय क्षेत्र महाभारतकालीन विराट राजाको दरबार, उनको सेनापति किचकको बध भएको स्थान र दुई हजार वर्षभन्दा पुरानो मानव इतिहाससँग जोडिएको छ । त्यसैगरी, कचनकबल गाउँपालिका–४ स्थित कचनकबल समुद्र सतहबाट ५८ मिटरको उचाइमा रहेको नेपालको सबैभन्दा होचो स्थानका रूपमा प्रसिद्ध छ । चन्द्रगढी विमानस्थलबाट १० किलोमिटर टाढा रहेका यी दुवै पर्यटकीय स्थल महेन्द्र राजमार्गको बिर्तामोड, चारआली र पूर्वीनाका काँकरभिट्टाबाट २८ देखि ४३ किलोमिटरको सडक दूरीमा छन् । कचनकबललाई जोड्ने सडक हाल कालोपत्रे भइसकेको छ । किचकबधस्थलको डेढ किलोमिटर नजिक कालोपत्रे सडक पुगिसकेको कीचकबद्ध धार्मिक, ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय स्थल संरक्षण समितिका सचिव बमबहादुर कोइरालाले बताए । “काँकडभिट्टा, भद्रपुर, चारआली र बिर्तामोड जताबाट आए पनि कालोपत्रे सडक किचकबधस्थल नजिक पुगिसकेको छ”, सचिव कोइराला भन्छन्, “पहिलेपहिले सडकमार्ग अप्ठेरो छ भनेर गुनासो आउँथ्यो । अहिले कीचकबद्ध आउँदा जुन बाटो प्रयोग गरे पनि सजिलो छ । आगामी दिनमा सरकारले बजेट छुट्याएर किचकबधस्थलसम्मै कालोपत्रे पुर्याइने आशा गरेका छौँ ।” कीचकबद्ध क्षेत्रको उत्खननबाट पुरातत्त्व विभागले दुई हजार वर्ष पुराना सामग्रीहरू फेला पारेपछि यसको अवलोकन गर्न आउनेको सङ्ख्या बढेको उनले बताए । पुरातत्त्व विभागको पटकपटकको उत्खननका क्रममा फेलापरेका धातुका प्राचीन भाँडावर्तन, माटाका सामग्री र सुराहीलाई विदेशमा लगेर कार्बन परीक्षण गरिएको थियो । कार्बन परीक्षणबाट ती सामग्री २२ सय वर्ष पुरानो रहेको पुष्टि भएको उत्खननको नेतृत्व गर्दै आएका उद्धव आचार्यले बताए । उनका अनुसार उत्खननबाट उत्तर पूर्वमा एउटा बहुतले ठुलो भवन, दक्षिणतिर अर्को भवन, उत्तरपश्चिमतिर सुरक्षाकर्मी बस्ने सानो कोठालगायत पाँच वटा भौतिक संरचना फेलापरेको छ । भवनका इँटा सतहभन्दा माथिसम्म आइपुगेका छन् । विसं २०५९ मा पहिलोपल्ट यहाँ उत्खनन गरिएको थियो । यस क्षेत्रको संरक्षण र पर्यटकीय विकासका लागि कीचकबद्ध धार्मिक, ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय स्थल संरक्षण समिति सक्रिय रहँदै आएको छ । यहाँ पर्यटकीय आकर्षणका लागि २० फिट अग्लो भीम–किचकको प्रतिमा, पोखरी र रमणीय वनभोजस्थल, बाल उद्यानलगायतका भौतिक संरचना निर्माण गरिएका छन् । अध्ययन, मनोरञ्जन र बिदा मनाउन आउनेहरूको सङ्ख्या थपिँदै गएको हुँदा कीचकबद्ध क्षेत्रमा विगतको तुलनामा पर्यटकीय चहलपहल बढेको सचिव कोइरालाले जानकारी दिए । नेपालको सबैभन्दा होचो स्थान कचनकबलमा समेत कालोपत्रे सडक पुर्याइएको छ । होचो स्थान हेर्नका लागि बाह्य तथा आन्तरिक पर्यटक अब राजमार्गबाट एक घण्टाभन्दा कम समयमा कचनकबल पुग्न सक्ने कचनकबल गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष नवराज भट्टराईले बताए । “विगतमा ग्राभेल र धुलाम्य सडकका कारण पर्यटकलाई सास्ती हुने गरेको थियो”, उपाध्यक्ष भट्टराई भन्छन्, “बनियानी बजारबाट कचनकबल स्तम्भसम्म पुग्ने मुख्य पहुँच मार्ग अहिले कालोपत्रे भइसकेको छ ।” उक्त होचो स्थानमा पर्यटकीय आकर्षणका लागि पोखरीमा माछा आकारको प्रतिमालगायतका भौतिक संरचना निर्माण गरिएको उनले बताए । कचनकबल पुग्ने सडक कालोपत्रे भएपछि दुई पाङ्ग्रे र चार पाङ्ग्रे सवारीसाधनबाट आउने पर्यटकको चहलपहल बढेको उनले जानकारी दिए । भ्रमणका लागि पुग्नु भएका बिर्तामोडका गोपाल काफ्लेले नेपालकै प्रमुख पर्यटकीयस्थलका रूपमा परिचित कचनकबलमा कालोपत्रे सडकको पहुँच पुगे तापनि पर्यटकको बसाइ लम्ब्याउने किसिमका सुविधाको अझै अभाव रहेको बताए । महेन्द्र राजमार्गलाई एसियाली राजमार्गको रूपमा स्तरोन्नति पूरा भएपछि यी पर्यटकीय स्थल बाह्य पर्यटकका लागि अझ बढी आकर्षणको केन्द्र बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
पर्सामा दुईदिनमा लागुऔषधसहित आठ जना पक्राउ
वीरगञ्ज । पर्सा प्रहरीले दुई दिनमा आठ जना लागुऔषध प्रयोगकर्तालाई पक्राउ गरेको छ । प्रहरीले लागुऔषध सेवनकर्ता खोजी एवं सुधार महाअभियानअन्तर्गत अभियान सञ्चालन गरिरहेको छ । वीरगञ्ज महानगर-१६ स्थित शङ्कराचार्य गेटस्थित चेक प्वाइन्टबाट भारतबाट नेपाल आउँदै गरेका पैदलयात्री तथा सवारीसाधनमा लुकाइछिपाइ राखेको लागुऔषधसहित आठ जनालाई पक्राउ गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता हरिबहादुर बस्नेतले जानकारी दिए । भारतको रक्सौलबाट पैदल तथा सवारीसाधनमा आएका आठ जनाको साथबाट लागुऔषध खैरो हिरोइन, ट्याब्लेट बरामद भएको हो । पक्राउन परेकाहरूलाई जिल्ला अदालत पर्साबाट पाँच दिनको म्याद थप गरी अनुसन्धान भइरहेको छ । पक्राउ पर्नेमा ठेगाना नखुलेका विकासकुमार साहको साथबाट ६०० मिलिग्राम खैरो हिरोइन बरामद गरिएको छ । कविन पराजुलीको साथबाट ६०० मिलिग्राम खैरो हिरोइन बरामद भएको छ भने सागर घिमिरे, पूजा जिम्वा, अञ्जन थापा, रमेश बम्जन, राजु बनियाँ र अलिहदन मियाँको साथबाट थोरै परिमाणका खैरो हिरोइन र प्रतिबन्धित ट्याब्लेटलगायत लागुऔषध बरामद गरिएको हो । लागुऔषध प्रयोगकर्ताबाट मधेस प्रदेश ०३-०२८ प ७६५६ नम्बरको मोटरसाइकल बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

