बमबारुदकै बीचमा जब माओपत्नीले छोरी पाइन !
काठमाडौं । क्रान्तिकारीहरुको जीवन असाधारण घटनाहरुले भरिपूर्ण हुन्छ । मन र विचारबीच कैयन समय द्वन्द्व हुन्छ, व्यक्तिगत जीवन र महान सामूहिक जीवनबीच अन्तरविरोध हुन्छ । तर पनि क्रान्तिकारीहरु हरेक परिस्थिति चिरेर अघि बढ्छन् ।
त्यसै कहाँ सफल हुन्छ र क्रान्ति ।
परिवर्तनले त संघर्ष र बलिदान मागेको हुन्छ ।
चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका शीर्ष नेता माओत्सेतुत्सेतुङको जीवनमा पनि यस्ता कैयन क्षणहरु छन् । कहिले श्रीमती गुमाउनु परेको पीडा, कहिले छोरा युद्धमा गुमाएको दुख । तर उनले जापानी साम्राज्यवाद र घरेलु सामन्तवादविरुद्ध क्रान्तिको झण्डा कहिल्यै झुक्न दिएनन् । र, आज चीन विश्व साम्राज्यवाद सामु दरिलो पहाड बनेर उभिन सफल बनेको छ।
सन् १९३४ तिर चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको इतिहासमा निकै ठूलो संकट आयो । प्रतिक्रियावादी च्यांग काइशेकको सेनाहरुले जनसेनाहरुलाई चारैतिरबाट घेराबन्दी गरे । त्यो घेरालाई तोडेर अघि बढ्नु सामान्य थिएन । र, चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीले एउटा कठीन बाटो रोज्यो । त्यो थियो लामो अभियान अर्थात लङ मार्च ।
लामो मार्च सन् १९३४–१९३५० चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्वमा भएको एक ऐतिहासिक सैन्य यात्रा थियो, जुन च्याङ काइशेकको कुओमिन्ताङ सेनाबाट बच्नका लागि रेड आर्मीले प्रारम्भ गरेको थियो। करिब ८०,००० सैनिकहरू जियाङ्सी प्रान्तबाट निस्किएर एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म ९,००० किलोमिटरभन्दा लामो यात्रा गर्दै हिमश्रृंखला, विशाल नदी, दलदल र हिमाली भेगहरू पार गर्दै उत्तरपश्चिम चीनतर्फ बढेका थिए। यो यात्रामा भोक, रोग, शत्रुको आक्रमण र कठोर प्रकृतिको सामना गर्दै अन्ततः करिब ८,००० देखि १०,००० सैनिक मात्र गन्तव्यसम्म पुग्न सफल भए। सन् १९३५ को झुनयी सम्मेलनले यो यात्रालाई थप ऐतिहासिक बनायो, जहाँ माओ त्सेतुङको नेतृत्व पुनः स्थापित भयो र उनले पार्टीलाई नयाँ रणनीतिक दिशानिर्देश दिए। लामो मार्च यद्यपि एक सैनिक फिर्ती थियो, तर यसले कम्युनिस्ट क्रान्तिको आत्मबल, त्याग र संकल्पको प्रतीकका रूपमा चिनिँदै अन्ततः सन् १९४९ मा जनवादी चीनको स्थापना हुने मार्ग खोल्यो।
यही लङ मार्च चलिरहेको बेला माओकी पत्नी गर्भवती बनिन् । माओका लागि यो निकै भावनात्मक क्षण थियो । एकातिर सुत्केरी श्रीमती, अर्कोतर्फ क्रान्तिको नेतृत्व । उनकी श्रीमती घरमा भएको त एउटा कुरा हुन्थ्यो तर उनी पनि सँगै थिइन । युद्धमोर्चामैं । यही मनोदशालाई चित्रण गरेर बनाइएको चलचित्र हो–द लङ मार्च
को थिइन हे चचेन ?
रेड आर्मीको समयमा माओ त्सेतुङकी पत्नी हे चचेन एक साहसिक र प्रख्यात महिला थिइन्। १६ वर्षीया हे चचेन सन् १९२५ मा जियाङ्सी प्रान्तको योंग्सिन काउन्टीकी पहिलो महिला कम्युनिस्ट सदस्य बनिन्। उनले १७ वर्षको उमेरमा योंग्सिन विद्रोहको नेतृत्व पनि गरेकी थिइन्। क्रान्तिको असफलतापछि उनी जिङ्गाङशानमा लडाइँ लड्न पुगिन् र त्यहाँकी पहिलो महिला सिपाही बनिन्। यहीँ, १८ वर्षीया हे चचेनको भेट ३४ वर्षीय माओ त्सेतुङसँग भयो र उनीहरू सन् १९२८ मा विवाह बन्धनमा बाँधिए।
सन् १९३४ अक्टोबरमा, उनी माओसँगै ऐतिहासिक लामो मार्चमा सहभागी भइन्। उनलाई रेड आर्मीका क्याडरहरूको विश्राम टुकडीमा राखिएको थियो। यात्रा सुरु गर्दा उनी फेरि गर्भवती थिइन्—यो उनको चौथो गर्भ थियो। कमजोर स्वास्थ्य र गर्भावस्थाका कारण उनको अनुहार अत्यन्त फिक्का देखिन्थ्यो, हिँड्न गाह्रो हुन्थ्यो, तर उनले विशेष हेरचाह लिन अस्वीकार गरिन्। उनी अरू सिपाहीसँगै बत्तीसवटा स्ट्रेचरमा पहरा दिन्थिन्। शिविरमा पुग्नेबित्तिकै अरूका लागि बासको व्यवस्था मिलाउने उनको बानी थियो, अनि मात्रै आफू विश्राम लिने।
सन् १९३५ जनवरीमा झुनयी सम्मेलनपछि कम्युनिष्ट पार्टीमा माओको नेतृत्व पुनः स्थापित भयो। फेब्रुअरी २० मा रेड आर्मी दोस्रोपटक रातो नदी पार गर्दै गुइझो फर्कियो, लुशानगुआन जित्यो र झुनयी पुनः कब्जा ग¥यो। यो लामो मार्चपछिको सबैभन्दा ठूलो विजय थियो। त्यही समयमा हे चचेन बच्चा जन्माउने अवस्थामा थिइन्।
त्यस दिन दिउँसो, गुइझोको एउटा गाउँ हुँदै फौजले मार्च गर्दै थियो। अचानक हे चचेनको अनुहार निलो भयो, ओठ टोकिन्, पीडा असह्य भयो। स्वास्थ्यकर्मीहरू चिन्तित भए। अवस्था भयावह थियो, तैपनि सुत्केरीका लागि झुप्रो तयार गरियो। शत्रु पछ्याइरहेका थिए। त्यही बेला बम पड्किरहँदा छोरी जन्मिइन्।
लालसेनाहरु तितरबितर भए । एकछिनपछि माओ त्सेतुङ आए र सुत्केरी पत्नीप्रति सहानुभूति प्रकट गरे। बम आक्रमणका बाबजुद बच्चा सुरक्षित जन्मिइन्। माओले हाँस्दै भने, 'उनी रेड आर्मीकी सन्तान हुन्, उनी अपराजित छिन्।'
तर कठिन परिस्थिति भएकाले सुत्केरीपछि हे चचेनको राम्रो हेरचाह हुन सकेन। माओले आफ्ना अंगरक्षक छेन छाङफेङलाई नौ वटा चाँदीका सिक्का दिएर पोषिलो खानेकुरा किनेर ल्याउन भने। तर हे चचेनले त्यो थाहा पाएपछि ती डलर फिर्ता गरिन्। उनको भनाइ थियो, 'अझै लामो यात्रा बाँकी छ, यी सिक्काहरु माओको स्वास्थ्य र क्रान्तिको लागि बढी महत्वपूर्ण छन्।'
माओले उनलाई समझाए—'हामी कार्प माछा किनेर सँगै खानेछौं,' । कर गरेपछि उनले अनिच्छापूर्वक मानिन्। त्यो पैसाले जहाँ पुग्थिन्, उनले माओका लागि पोषिलो खानेकुरा ल्याउने गर्थिन्। तर त्यो समयमा नौ चाँदीका सिक्काले केही पनि पर्याप्त किन्न सकिंदैनथ्यो। माओले उनको खर्चबारे सोधेपछि हे चचेनले लुकाउन नसकी बताइन्—“मैले आमा दिएकी दुईवटा सुनको चुरा बेचेकी हुँ।” माओ भावुक भए र भने, “केही फरक पर्दैन, अब हामी तिम्री आमालाई नयाँ जनवादी चीन फिर्ता दिनेछौं।” हे चचेनले मुस्काउँदै भनिन्, “म त्यो दिनको प्रतीक्षा गरिरहेकी छु।”
सन् १९३५ मार्चको मध्यतिर, सूर्य पश्चिमतिर लागिसकेको थियो, मानिसहरू बासको तयारी गर्दै थिए। अचानक विमानको आवाज आयो। तुरुन्तै तुरही बजाइयो—सबैलाई लुक्न आग्रह गरियो, तर ढिलो भइसकेको थियो। तीनवटा शत्रु विमानहरूले बम खसाले।
शत्रु विमान उडेपछि अंगरक्षक वु जिकीङ हे चचेनको खोजीमा दौडे। उनले चचेनलाई रगतको भेलमा अचेत अवस्थामा भेटे। डाक्टर ली झीलाई ल्याएर उनले उपचार गरे। उनको शरीर श्य्रापनेलले भरिएको थियो, एउटा टुक्राले दाहिने हातबाट ढाडसम्म गहिरो चिरा पारेको थियो।
चेतमा आएपछि, हे चचेनले आफू फौजसँग यात्रा गर्न नसक्ने बताउँदै पछि बस्न चाहिन्। तर माओले भने, “हामी उनलाई गन्तव्यसम्म बोकेर लैजानेछौं”
अंगरक्षक, चिकित्सक र माओवादी साथीहरूको साथमा तीन महिनाको उपचारपछि उनी चमत्कारिक रूपमा निको भइन्। अब उनी लठ्ठी टेकेर हिँड्न सक्थिन्। त्यसपछि उनले पुनः यात्रा अगाडि बढाइन्।
सन् १९३५ अगस्टमा माओ र हे चचेन उत्तर पश्चिम सिचुआन पुगे। बाटो हिलोले भरिएको थियो, उनका खुट्टा कहिल्यै सुक्दैनथे। घाउहरू दुख्थे, तैपनि उनले गुनासो गर्दिनथिन्। कहिले काँही कमजोरीले उनी हिलामै लड्थिन्, तर साथीहरूले उठाइदिएर साथ दिँदा फेरि अघि बढ्थिन्।
अन्ततः सन् १९३५ डिसेम्बर १३ मा माओ त्सेतुङ र हे चचेन उत्तरी वायाओबाओमा सकुशल पुगे।
यही समयमा माओको मनोदशाका बारेमा यो चलचित्र बनाइएको छ।
नेतृत्व, बलिदान र क्रान्तिको एक मार्मिक चित्रण
द लङ मार्च आधुनिक चिनियाँ इतिहासको एक निर्णायक अध्याय — रेड आर्मीको १९३४–१९३५ को लामो मार्चमा आधारित एक सशक्त र भावनात्मक नाटकीय चलचित्र हो। वाङ लिमिनद्वारा निभाइएको माओ त्सेतुङको भूमिका, वाङ हुईको हे चचेनको भूमिकासहित कलाकारहरूको उत्कृष्ट अभिनयले यो चलचित्रलाई इतिहास मात्र होइन, मानवीय संवेदनाको कथा बनाएको छ।
फिल्मको केन्द्रमा रहेको सन् १९३५ जनवरीको झुनयी सम्मेलनपछि माओ त्सेतुङको नेतृत्व पुनः स्थापित हुन्छ। तर ऐतिहासिक दृष्टिले सफल देखिने यस क्षणमा माओ व्यक्तिगत रूपमा एक गम्भीर दुविधामा फस्छन् — लामो मार्चकै दौरान उनकी पत्नी हे चचेनले छोरीलाई जन्म दिन्छिन्। माओले एउटा नयाँ बच्चा र सुत्केरी पत्नीलाई युद्धको कठोरताबाट कसरी जोगाउने भन्ने चिन्ता गर्नुपर्ने अवस्था आउँछ, जबकि उनी रेड आर्मीको सम्पूर्ण नेतृत्वमा फर्किएका हुन्छन्।
चलचित्रले यस कठिन परिस्थितिलाई गहिरो संवेदनशीलतासाथ प्रस्तुत गर्छ। निर्देशकले प्रयोग गरेका प्राकृतिक दृश्य — हिमपहाड, नदी, दलदल, र ग्रामीण क्षेत्र — यात्राको कठोरता दर्शाउन अत्यन्त प्रभावकारी छन्। त्यसभित्र माओको आन्तरिक सङ्घर्ष — पार्टी र परिवारबीचको जिम्मेवारी — गहिरो रूपमा दर्शकसमक्ष प्रस्तुत गरिएको छ।
वाङ लिमिनको अभिनय गम्भीर, सन्तुलित र प्रभावशाली छ। उनले माओलाई केवल एक कठोर नेता होइन, एक पतिको रूपमा देखाउँछन्, जसले परिस्थिति र मानवीय संवेदनाबीच सन्तुलन खोज्न संघर्ष गरिरहेका हुन्छन्। वाङ हुईले हे चचेनको भूमिकामा बलियो आत्मबल, त्याग र करुणाको भाव व्यक्त गर्छिन्, जसले चलचित्रलाई थप संवेदनशील बनाएको छ।
यद्यपि फिल्मले कतिपय ठाउँमा देशभक्तिपूर्ण भावनालाई बढाइचढाइ गरेको देखिन्छ, यसले पात्रहरूको मनोवैज्ञानिक द्वन्द्व र व्यक्तिगत पीडालाई सजीव रूपमा देखाएर सन्तुलन कायम गर्छ। माओको "क्रान्ति बनाम परिवार" को द्विविधा चलचित्रको केन्द्रबिन्दु बनेको छ।
द लङ मार्च केवल सैनिक रणनीतिक फिर्तीको कथा होइन, यो एउटा नेता, पति र क्रान्तिकारीको मनभित्र चलिरहेको द्वन्द्वको गहिरो चित्रण हो। इतिहासको गहिराइभित्र लुकेका मानवीय कथाहरूको खोजी गर्ने दर्शकका लागि यो चलचित्र अनिवार्य रूपमा हेर्नैपर्ने कृति हो।
हेर्नुस् चलचित्र
https://www.youtube.com/watch?v=0nB9RbdFJBg
(एजेन्सीहरुको सहयोगमा)
प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्ति गम्भीर राष्ट्रघात भएको नेकपाको ठहर
काठमाडौँ । नेपाल–भारत सीमा विवादका विषयमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले प्रतिनिधिसभामा व्यक्त गरेको अभिव्यक्तिप्रति नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले कडा आपत्ति जनाएको छ। नेकपाले सोमबार जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमार्फत प्रधानमन्त्रीको भनाइलाई “गैरजिम्मेवारपूर्ण, राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र भौगोलिक अखण्डतामाथिको प्रहार” भन्दै त्यसलाई गम्भीर राष्ट्रघातको संज्ञा दिएको छ। पार्टीले नेपालको ऐतिहासिक भूमि कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुराबारे राज्यको आधिकारिक अडान, ऐतिहासिक प्रमाण तथा जनभावनाविपरीत प्रधानमन्त्रीबाट आएको अभिव्यक्तिले राष्ट्रिय स्वाभिमानमाथि चोट पुर्याएको जनाएको छ। नेकपाले सीमा विवादजस्तो संवेदनशील विषयमा राज्यका कार्यकारी प्रमुखबाट तथ्य र इतिहासलाई तोडमोड गरी अभिव्यक्ति आउनु अत्यन्तै दुर्भाग्यपूर्ण भएको टिप्पणी गरेको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “अन्तर्राष्ट्रिय सीमामा हुने जमिन अतिक्रमण र सीमा क्षेत्रमा हुने जग्गाको भोगचलन वा अदलबदल दुई फरक विषय हुन्। कुनै पनि देशले अर्को देशको स्वामित्वमा रहेको भू–भागमा आपसी सहमति वा कानुनी अधिकारबिना अनधिकृत रूपमा भौतिक कब्जा जमाउने, संरचना निर्माण गर्ने वा सीमा विस्तार गर्ने कार्यलाई अतिक्रमण भनिन्छ। भारतले नेपालको कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा लगायतका क्षेत्रमा एकतर्फी रूपमा गर्दै आएको अतिक्रमणको ऐतिहासिक तथ्यलाई तोडमोड गरी नेपालले समेत भारतको जमिन कब्जा गरेको भन्नु गम्भीर राष्ट्रघात हो।” ‘सीमा विवाद होइन, अतिक्रमणको विषय’ नेकपाले भारतसँगको सम्बन्धलाई मित्रतापूर्ण र कूटनीतिक मर्यादामा आधारित बनाउनुपर्नेमा जोड दिँदै त्यसका नाममा नेपालको भूमि सम्बन्धी ऐतिहासिक सत्यलाई कमजोर पार्न नहुने बताएको छ। पार्टीका अनुसार कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा केवल सीमा विवादका विषय होइनन्, ती नेपालको सार्वभौमसत्ता, राष्ट्रिय अस्मिता र स्वाभिमानसँग प्रत्यक्ष जोडिएका विषय हुन्। नेकपाले सन् १८१६ को सुगौली सन्धि, त्यसपछिका नक्सा तथा विभिन्न ऐतिहासिक दस्तावेजले उक्त भूभाग नेपालकै भएको पुष्टि गर्ने दाबी गरेको छ। यस्ता प्रमाणका आधारमा नेपालका सबै राजनीतिक शक्ति, नागरिक समाज र देशभक्त जनसमुदाय एकमत हुँदै आएको अवस्थामा प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्ति राष्ट्रिय सहमतिविपरीत देखिएको पार्टीको भनाइ छ। राष्ट्रिय एकतामाथि आघात पुगेको दाबी नेकपाले सीमा र सार्वभौमसत्ताका विषयमा नेपाली जनताबीच विगतदेखि नै बलियो राष्ट्रिय एकता कायम रहेको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीको भनाइले त्यो एकतालाई कमजोर बनाउने खतरा पैदा गरेको जनाएको छ। पार्टीले राष्ट्रिय हितका सवालमा सरकारको नेतृत्व गर्ने व्यक्तिबाट तथ्यपरक, जिम्मेवार र राष्ट्रहितअनुकूल अभिव्यक्ति आउनुपर्नेमा जोड दिएको छ। “नेपालको भूमि नेपालको हो भन्ने विषय कुनै दल विशेषको मुद्दा होइन, यो समग्र राष्ट्रको साझा अडान हो,” विज्ञप्तिमा उल्लेख छ, “यस्तो संवेदनशील विषयमा प्रधानमन्त्रीले दिएको अभिव्यक्तिले नेपाली जनताको भावना आहत बनाएको छ।” प्रधानमन्त्रीसँग सार्वजनिक स्पष्टिकरणको माग नेकपाले प्रधानमन्त्री शाहसँग आफ्नो अभिव्यक्तिबारे सार्वजनिक रूपमा स्पष्टिकरण दिन माग गरेको छ। पार्टीले राष्ट्रिय हितविपरीत देखिने भनाइ फिर्ता लिन तथा सीमा समस्यामा नेपालको आधिकारिक अडानलाई सम्मान गर्न आग्रह गरेको छ। पार्टीका नेताहरूले सीमा सम्बन्धी विषयमा राजनीतिक दलहरूबीच मतभेद हुन सक्ने भए पनि राष्ट्रिय भूगोल र सार्वभौमसत्ताको प्रश्नमा कुनै प्रकारको सम्झौता स्वीकार्य नहुने बताएका छन्। उनीहरूले सरकारलाई कूटनीतिक माध्यमबाट भारतसँग संवाद बढाउन, तर नेपालको भूमि र राष्ट्रिय हितका विषयमा दृढतापूर्वक उभिन सुझाव दिएका छन्। ‘देशभक्त शक्तिहरू एकजुट हुनुपर्छ’ विज्ञप्तिमार्फत नेकपाले सम्पूर्ण देशभक्त, राष्ट्रवादी र प्रगतिशील शक्तिहरूलाई राष्ट्रिय स्वाभिमान र भौगोलिक अखण्डताको रक्षाका लागि एकजुट हुन पनि आह्वान गरेको छ। पार्टीले सीमा अतिक्रमणको विषयलाई सामान्य राजनीतिक बहसका रूपमा नभई राष्ट्रिय अस्तित्वसँग जोडिएको विषयका रूपमा हेर्नुपर्ने धारणा राखेको छ। नेकपाको भनाइमा नेपालको स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय अखण्डताको रक्षा गर्नु प्रत्येक नागरिक, राजनीतिक दल र राज्य संयन्त्रको साझा दायित्व हो। त्यसैले राष्ट्रिय हितविपरीत देखिने कुनै पनि अभिव्यक्ति वा गतिविधिप्रति खबरदारी गर्नुपर्ने आवश्यकता अझ बढेको पार्टीले जनाएको छ। राष्ट्रिय स्वाभिमानको बहस फेरि केन्द्रमा प्रधानमन्त्री शाहको अभिव्यक्तिपछि नेपालको सीमा, राष्ट्रिय स्वाभिमान र विदेश नीतिसम्बन्धी बहस पुनः राजनीतिक वृत्तमा केन्द्रित भएको छ। विशेष गरी कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा क्षेत्रलाई लिएर विगतदेखि कायम रहेको राष्ट्रिय सहमति र संवेदनशीलताका कारण यस विषयले व्यापक चर्चा पाएको छ। यसै सन्दर्भमा नेकपाले आफ्नो विज्ञप्तिमार्फत राष्ट्रिय स्वाभिमान, भौगोलिक अखण्डता र सार्वभौम अधिकारको पक्षमा दृढतापूर्वक उभिने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ। पार्टीले नेपालको भूमि, राष्ट्रिय हित र जनभावनामाथि कुनै प्रकारको सम्झौता स्वीकार्य नहुने स्पष्ट गर्दै सरकारलाई राष्ट्रहितअनुकूल भूमिका निर्वाह गर्न आग्रह गरेको छ।
एभरेष्ट दैनिक
१८ जेठ, २०८३
निमोनियाको आशंकापछि नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक प्रचण्ड अस्पताल भर्ना
काठमाडौं । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि अस्पताल भर्ना हुनुभएको छ। प्रचण्डको सचिवालयका अनुसार स्वास्थ्यमा असहजता महसुस भएपछि उहाँलाई आज बिहान मेडिसिटी अस्पताल लगिएको थियो। अस्पतालमा गरिएको स्वास्थ्य परीक्षणका क्रममा चिकित्सकहरूले निमोनियाको शङ्का गरेका छन्। मुख्य स्वकीय सचिव गोविन्द आचार्यले चिकित्सकहरूको सल्लाहअनुसार निमोनियाको आशङ्कामा प्रचण्डलाई मेडिसिटी अस्पतालमै भर्ना गरिएको जानकारी दिनुभयो। स्वास्थ्य अवस्था कमजोर भएका कारण प्रचण्ड शुक्रबार आयोजित गणतन्त्र दिवस समारोहमा समेत सहभागी हुनुभएको थिएन। उहाँको थप स्वास्थ्य परीक्षण तथा उपचार भइरहेको सचिवालयले जनाएको छ।
एभरेष्ट दैनिक
१६ जेठ, २०८३
गणतन्त्रको विकल्प थप समृद्ध गणतन्त्र नै हो: राष्ट्रिय सभा अध्यक्ष दाहाल
काठमाडौं । राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले गणतन्त्र दिवस २०८३ का अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्दै सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको सुदृढीकरण, संविधानको प्रभावकारी कार्यान्वयन तथा समृद्ध समाज निर्माणमा एकताबद्ध हुन आह्वान गर्नुभएको छ। अध्यक्ष दाहालले नेपाली जनताको ऐतिहासिक सङ्घर्ष, बलिदान र त्यागबाट स्थापित सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको औपचारिक घोषणा भएको दिनलाई ऐतिहासिक उपलब्धिका रूपमा स्मरण गर्दै स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण नेपालीमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको हो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गते संविधान सभाबाट निरङ्कुश राजतन्त्रको अन्त्य गरी सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको घोषणा हुनु नेपाली जनताको सार्वभौम अधिकार, लोकतान्त्रिक आकाङ्क्षा र राजनीतिक चेतनाको महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको उहाँले उल्लेख गर्नुभएको छ। शुभकामना सन्देशमा अध्यक्ष दाहालले विभिन्न कालखण्डका जनआन्दोलन, लोकतान्त्रिक सङ्घर्ष तथा परिवर्तनका अभियानमा जीवन उत्सर्ग गर्ने सहिदहरूप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै आन्दोलनका क्रममा घाइते, अपाङ्ग तथा पीडित भएकाहरूप्रति सम्मान प्रकट गर्नुभएको छ। उहाँले गणतन्त्र केवल शासन प्रणालीको परिवर्तन मात्र नभई नागरिक अधिकार, समावेशिता, सामाजिक न्याय, समान अवसर तथा जनसहभागितामा आधारित लोकतान्त्रिक राज्य व्यवस्थाको आधार भएको उल्लेख गर्नुभएको छ। नेपालको संविधानले परिकल्पना गरेको समृद्ध, समुन्नत र न्यायपूर्ण समाज निर्माणका लागि संविधानको प्रभावकारी कार्यान्वयन, सुशासन, पारदर्शिता तथा दिगो विकासप्रति सबै पक्षको प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको अध्यक्ष दाहालको भनाइ छ। अध्यक्ष दाहालले गणतन्त्रको विकल्प पश्चगामी वंशीय शासन प्रणाली हुन नसक्ने उल्लेख गर्दै अझ उन्नत, समृद्ध र जनमुखी गणतन्त्रको निर्माणतर्फ अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिनुभएको छ। संविधानले निर्देशित गरेअनुसार समाजवादउन्मुख आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र निर्माण तथा सुशासनसहितको राज्य सञ्चालन अहिलेको प्रमुख आवश्यकता भएको उहाँले बताउनुभएको छ। गणतन्त्र दिवसले सम्पूर्ण नेपालीबीच राष्ट्रिय एकता, आपसी सद्भाव, लोकतान्त्रिक संस्कार तथा संविधानप्रतिको विश्वासलाई थप मजबुत बनाउँदै राष्ट्र निर्माणको साझा अभियानमा प्रेरणा प्रदान गर्ने विश्वास व्यक्त गर्दै अध्यक्ष दाहालले गणतन्त्र दिवस २०८३ को शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ।
एभरेष्ट दैनिक
१५ जेठ, २०८३
गणतन्त्र दिवस–२०८३: गणतन्त्रको रक्षा, सामाजिक न्याय र समृद्धिका लागि प्रचण्डद्वारा एकतामा जोड
काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले गणतन्त्र दिवस–२०८३ का अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्दै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको रक्षा, संविधानको प्रभावकारी कार्यान्वयन र सामाजिक न्यायसहितको समृद्ध नेपाल निर्माणका लागि सबै राजनीतिक शक्ति तथा नागरिकबीच एकता आवश्यक रहेको बताउनु भएकाे छ । गणतन्त्र दिवसको अवसरमा जारी शुभकामना सन्देशमा प्रचण्डले न्याय, समानता र स्वतन्त्रताका पक्षधर सम्पूर्ण नेपाली दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दै नेपालको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाली जनताको लामो संघर्ष, हजारौं सहिदहरूको बलिदान, त्याग र समर्पणबाट प्राप्त ऐतिहासिक उपलब्धि भएको उल्लेख गर्नुभएकाे छ । उहाँले संविधानले सुनिश्चित गरेको गणतान्त्रिक व्यवस्था कुनै व्यक्ति वा राजनीतिक दलको मात्र नभई परिवर्तनका आकांक्षी सम्पूर्ण नेपाली जनताको साझा उपलब्धि भएको स्पष्ट गर्दै संविधानका मूल्य, मान्यता र उपलब्धिमाथि सम्झौता गर्न नहुने बताउनु भएकाे छ । संविधानको मूल मर्मबाट पछि हट्ने वा लोकतान्त्रिक उपलब्धिलाई कमजोर पार्ने प्रयासप्रति सचेत रहन आग्रह गर्दै उहाँले परिवर्तनका उपलब्धिको रक्षा सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गर्नुभएकाे छ । प्रचण्डले संविधान कार्यान्वयनका क्रममा देखिएका कमजोरी सुधार गर्दै राज्य सञ्चालन प्रक्रियामा विद्यमान परम्परागत परिपाटी तथा स्वेच्छाचारिताको अन्त्य गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनु भएकाेएकाे छ । जनताको अधिकार, लोकतान्त्रिक मूल्य र समावेशितालाई अझ सुदृढ बनाउँदै अघि बढ्नु नै गणतन्त्रप्रतिको वास्तविक सम्मान हुने उहाँको भनाइ छ। सन्देशमा उहाँले “गणतन्त्रको विकल्प अझ समुन्नत गणतन्त्र हो” भन्ने धारणा दोहोर्याउँदै समावेशी र पूर्ण समानुपातिक व्यवस्था सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभएकाे छ । उपेक्षित, उत्पीडित वर्ग, समुदाय तथा क्षेत्रका अधिकारलाई थप मजबुत बनाउनु आजको आवश्यकता भएको उहाँको भनाइ छ। देशलाई राजनीतिक स्थायित्व, सुशासन, सामाजिक न्याय तथा आर्थिक समृद्धितर्फ अग्रसर गराउन सबै राजनीतिक शक्ति र आम नागरिकबीच सहकार्य अपरिहार्य रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले सामाजिक न्यायसहितको समृद्धिमार्फत समाजवादी नेपाल निर्माणलाई साझा राष्ट्रिय संकल्पका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने बताउनु भएकाे छ। राजनीतिक मतभेद र संसदीय अंकगणित फरक भए पनि राष्ट्रिय सरोकारका विषयमा संवाद र सहकार्यको संस्कार विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै प्रचण्डले संविधान, लोकतन्त्र र गणतन्त्रको रक्षा सबैको पहिलो जिम्मेवारी भएको बताउनु भएकाे छ। उहाँले नेपाली जनताको संघर्षबाट प्राप्त उपलब्धिको संरक्षण गर्दै समृद्ध, न्यायपूर्ण र आत्मनिर्भर नेपाल निर्माणमा सबैलाई एकजुट हुन आह्वान गर्नुभएकाे छ। गणतन्त्र दिवस–२०८३ को अवसरमा जारी शुभकामना सन्देशको अन्त्यमा प्रचण्डले सम्पूर्ण नेपाली जनतामा पुनः हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नुभएकाे छ।
एभरेष्ट दैनिक
१५ जेठ, २०८३
