नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक प्रचण्डद्वारा इदउलफित्रको अवसरमा शुभकामना सन्देश
काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड'ले इस्लाम धर्मावलम्बीहरूको महान् पर्व ईद उल फित्रको अवसरमा सम्पूर्ण मुस्लिम दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूलाई हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ।
उहाँले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत जारी गरेको सन्देशमा भन्नुभएको छ, “इस्लाम धर्मावलम्बीहरूको महान चाड ईद उल फित्रको शुभ अवसरमा सम्पूर्ण मुस्लिम दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु। यो पर्वले आपसी प्रेम, सद्भाव र एकताको भावना थप सुदृढ बनाउँदै समाजमा शान्ति, समृद्धि र सहकार्यको वातावरण सिर्जना गर्न प्रेरणा देओस् । ईद मुबारक !”
प्रचण्डले यो पर्वले नेपाली समाजमा सद्भाव, एकता र सहिष्णुताको भावना अझ मजबुत बनाउने विश्वास व्यक्त गर्नुभएको छ। ईद उल फित्र रमजान महिनाको उपवासपछि मनाइने खुसीयालीको पर्व हो, जसले प्रेम, दान र सामाजिक सद्भावलाई प्रोत्साहन दिन्छ।
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणमा ७५ पदमा कर्मचारी भर्ना: तह ९ देखि ४ सम्म दरखास्त आह्वान
काठमाडौँ — नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले विभिन्न पदमा कुल ७५ जना कर्मचारी माग गर्दै दरखास्त आह्वान गरेको छ। प्राधिकरणले शुक्रबार सूचना जारी गर्दै तह ९ देखि तह ४ सम्मका प्रशासन र प्राविधिक समूहतर्फका पदहरूमा खुला तथा समावेशी प्रतियोगितामार्फत पदपूर्ति गर्न लागेको हो। प्रमुख पदहरूमा यस प्रकार छन्: प्रबन्धक (तह ९): प्रशासनतर्फ १ (महिला कोटामा) र प्राविधिकतर्फ १ (आदिवासी जनजाति समुदायबाट) उपप्रबन्धक (तह ८): प्रशासनतर्फ १ र प्राविधिकतर्फ २ वरिष्ठ अधिकृत, अधिकृत, वरिष्ठ सहायक र सहायक पदहरूमा विभिन्न संख्यामा कर्मचारी मागिएको छ। दरखास्त दिने अन्तिम मिति चैत २६ गते सम्म तोकिएको छ। दोब्बर दस्तुर तिरेर वैशाख ३ गते सम्म पनि आवेदन दिन सकिनेछ। दरखास्त दस्तुर निम्नानुसार छ: तह ९ र ८: १,६०० रुपैयाँ तह ७ र ६: १,२०० रुपैयाँ तह ५ र ४: ६०० रुपैयाँ थप समूह/कोटा लागू भएमा सम्बन्धित तहको दस्तुरको ५० प्रतिशत थप बुझाउनुपर्नेछ। योग्य तथा इच्छुक नेपाली नागरिकले प्राधिकरणको आधिकारिक वेबसाइट (www.caanepal.gov.np) मार्फत अनलाइन आवेदन दिन सक्नेछन्। थप विवरण सूचनामा उल्लेख गरिएको छ।
प्रतिनिधिसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने ६ दलको बैठक दिउँसो २ बजे
काठमाडौँ । संघीय संसद् सचिवालयले प्रतिनिधिसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने राजनीतिक दलहरूको बैठक आह्वान गरेको छ । संसद्का महासचिव पद्मप्रसाद पाण्डेका अनुसार, बैठक बिहीबार दिउँसो २ बजे सिंहदरबारस्थित संसद् सचिवालयमा महासचिवको कार्यकक्षमा बस्नेछ । फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनबाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले), नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी, श्रम संस्कृति पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी गरी ६ दलले प्रतिनिधिसभामा सिट प्राप्त गरेका छन् । सचिवालयले यो बैठक बोलाएर संसद् सञ्चालन तथा आगामी प्रक्रियाबारे छलफल गर्ने तयारी गरेको छ ।
ग्रेटर लुम्बिनी परियोजनाका लागि विश्व बैंकद्वारा साढे १२ अर्ब रुपैयाँ ऋण स्वीकृत
काठमाडौँ । बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीलाई केन्द्रमा राखेर कपिलवस्तु, रूपन्देही र पश्चिम नवलपरासीका बुद्धसँग सम्बन्धित क्षेत्रहरू समेट्ने ‘ग्रेटर लुम्बिनी’ (बृहत् लुम्बिनी क्षेत्र विकास) परियोजनाका लागि विश्व बैंकले ८५ मिलियन अमेरिकी डलर (करिब १२ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ) ऋण दिने निर्णय गरेको छ । लुम्बिनी विकास कोषका वरिष्ठ निर्देशक ज्ञानिन राईका अनुसार, नेपाल सरकारको प्रस्तावअनुसार विश्व बैंकको बोर्ड बैठकले यो ऋण स्वीकृत गरेको हो । अब मन्त्रिपरिषद्ले ऋण लिन स्वीकृति दिएपछि नेपाल सरकार र विश्व बैंकबीच सम्झौता हुनेछ । परियोजनाले लुम्बिनी, देवदह, तिलौराकोट र रामग्राम जस्ता मुख्य बौद्ध सम्पदाहरूको विकासमा जोड दिनेछ । यसअन्तर्गत सडक, नाली, बसपार्क, विद्युतीकरण, ध्यान केन्द्र, विश्रामस्थल, सूचना केन्द्र, स्थानीय उत्पादन बिक्री केन्द्र लगायत पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माण तथा सम्पदा संरक्षणमा रकम खर्च हुनेछ । पर्यटन मन्त्रालय र सहरी विकास मन्त्रालयको नेतृत्वमा कार्यान्वयन हुने यो परियोजनामा लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका, देवदह, रामग्राम र कपिलवस्तु नगरपालिका, पुरातत्त्व विभाग, लुम्बिनी विकास कोष तथा पर्यटन बोर्ड सहभागी हुनेछन् । पूर्वअर्थमन्त्री विष्णु पौडेलको पहलमा अगाडि बढाइएको यो परियोजनाले धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धन, सांस्कृतिक संरक्षण, रोजगारी सिर्जना तथा दिगो आर्थिक विकासलाई लक्ष्य राखेको छ । परियोजना पहिलो चरणमा मुख्य बौद्ध स्थलहरू केन्द्रित रहनेछ ।
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले सभापति पदबाट राजीनामा दिए
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले पदबाट राजीनामा दिएका छन् । गत फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पराजित भएपछि उनले बुधबार नै उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मालाई राजीनामा बुझाएका हुन् । यसअघि काठमाडौं–४ बाट लगातार निर्वाचित हुँदै आएका थापा यसपालि सर्लाही–४ बाट उम्मेदवार बनेका थिए । उनलाई राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का डा. अमरेशकुमार सिंहले पराजित गरेका थिए । रास्वपाले झन्डै दुई तिहाइ सिट प्राप्त गर्दा दोस्रो स्थानमा रहेको नेपाली कांग्रेसले प्रत्यक्षतर्फ १८ र समानुपातिकतर्फ २० गरी कुल ३८ सिट मात्र जितेको छ । चुनावी नतिजापछि थापाले राजीनामाको तयारी गरेका थिए । पार्टीका विभिन्न तहका नेताहरूले उनलाई राजीनामा नदिन सुझाव तथा दबाब दिँदै आएका थिए । थापा निर्वाचनअघि सम्पन्न विशेष महाधिवेशनबाट सर्वसम्मत सभापति निर्वाचित भएका थिए । उनले दिएको राजीनामाबारे पार्टीको आगामी बैठकले निर्णय गर्नेछ । केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक शुक्रबार बोलाइएको छ ।
समानुपातिक सांसदहरूलाई बिहीबार प्रमाणपत्र, राष्ट्रपतिलाई प्रतिवेदन हस्तान्तरण
काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले प्रतिनिधिसभाको समानुपातिक प्रणालीबाट निर्वाचित ११० सांसदहरूलाई बिहीबार बिहान प्रमाणपत्र वितरण गर्ने भएको छ । आयोगका प्रवक्ता सहसचिव नारायणप्रसाद भट्टराईका अनुसार, बिहीबार बिहान ११ बजे आयोगको कार्यालयमा समानुपातिक सांसदहरूलाई प्रमाणपत्र प्रदान गरिनेछ । दलगत सिट बाँडफाँडअनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले ५७, नेपाली कांग्रेसले २०, नेकपा (एमाले) ले १६, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले ९ तथा श्रम संस्कृति पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले ४/४ सिट प्राप्त गरेका छन् । प्रमाणपत्र वितरणपछि बिहीबार दिउँसो ४ बजे आयोगले प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनसम्बन्धी प्रतिवेदन राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल समक्ष शीतलनिवासमा बुझाउने कार्यक्रम रहेको छ । त्यसपछि साँझ साढे ५ बजे निर्वाचन आयोगले पत्रकार सम्मेलन गरी निर्वाचनको सम्पूर्ण विवरण सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ । गत फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको सम्पूर्ण नतिजा आयोगले पहिले नै सार्वजनिक गरिसकेको छ ।
निर्वाचन सम्पन्न गर्न महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकामा प्रचण्डसहित नेकपा नेतालाई प्रधानमन्त्रीको धन्यवाद
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का शीर्ष नेताहरूलाई हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचन सफल पार्न खेलेको सहयोगी भूमिकाका लागि धन्यवाद दिएकी छन् । आज बालुवाटारमा प्रधानमन्त्रीको निमन्त्रणामा पुगेका नेकपाका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’, पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, नारायणकाजी श्रेष्ठ, वर्षमान पुन लगायत नेताहरूसँगको भेटमा निर्वाचन र समसामयिक राजनीतिक विषयमा छलफल भएको थियो । प्रधानमन्त्री कार्कीले निर्वाचनमा सकारात्मक वातावरण बनाउन र मुलुकलाई शान्तिपूर्ण तथा लोकतान्त्रिक निकास दिन नेकपाले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको बताउँदै निर्वाचित सांसदहरूलाई बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना दिइन् । प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार रामबहादुर रावलका अनुसार, नेकपा संयोजक प्रचण्डले यो निर्वाचन नभए मुलुक ठूलो दुर्घटनामा पर्न सक्ने अवस्था रहेको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीको साहस, मेहनत र दृढताको प्रशंसा गरे । उनले सुरुदेखि नै आफ्नो पार्टी निर्वाचनको पक्षमा उभिएको स्मरण पनि गराए । नेताहरूले अस्तव्यस्त अवस्थामा रहेको मुलुकलाई छ महिनाभित्रै चुनाव गराउनु निकै चुनौतीपूर्ण काम भएको तर प्रधानमन्त्रीको इमानदारिता र छविका कारण सफल भएको बताए । यसअघि प्रधानमन्त्री कार्कीले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) लगायत अन्य दलका नेताहरूलाई पनि भेटेर निर्वाचन सफलतामा सहयोग गरेकोमा धन्यवाद दिइसकेकी छन् ।
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले निर्वाचन परिणामको गम्भीर समीक्षा सुरु गर्यो
काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको विस्तृत तथा गम्भीर समीक्षा सुरु गरेको छ । पार्टीका नेताहरूका अनुसार, निर्वाचन परिणाम प्राप्त भएपछि हिजोबाटै यो समीक्षा प्रक्रिया थालिएको हो । समीक्षाको मुख्य उद्देश्य निर्वाचनमा प्राप्त परिणामको विश्लेषण गर्नु, निर्वाचन अवधिमा पार्टीका तर्फबाट भएका कमजोरी तथा त्रुटिहरू पहिचान गर्नु र आगामी दिनहरूमा अपनाइने रणनीति तथा कार्ययोजना तयार पार्नु रहेको छ । यो समीक्षा बैठकमा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’, सहसंयोजक माधवकुमार नेपाल लगायतका शीर्ष नेताहरूको सक्रिय सहभागिता छ । विभिन्न तहका नेताहरू तथा विज्ञहरूसमेतलाई समेटेर गरिएको यो छलफलले पार्टीको आन्तरिक कमजोरी, चुनावी रणनीतिको प्रभावकारिता, मतदातासँगको सम्बन्ध तथा बाह्य परिस्थितिका कारणहरूको गहन विश्लेषण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको अन्तिम परिणामअनुसार नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले प्रत्यक्षतर्फ ८ सिट र समानुपातिकतर्फ ९ सिट जितेको छ । कुल १७ सिट प्राप्त गर्दै पार्टी चौथो स्थानमा रहे पनि अपेक्षाभन्दा कमजोर प्रदर्शन भएको मूल्यांकन नेताहरूले गरेका छन् । पार्टीका विभिन्न कमिटी तथा तहबाट प्राप्त प्रतिवेदनहरूको आधारमा समीक्षा अघि बढाइएको छ । यो प्रक्रियाले आगामी स्थानीय तथा अन्य निर्वाचनहरूका लागि पार्टीको संगठनात्मक सुदृढीकरण, नीतिगत स्पष्टता र जनतासँगको सम्बन्धलाई मजबुत बनाउने दिशामा महत्वपूर्ण योगदान दिने विश्वास गरिएको छ ।
नेकपाबाट समानुपातिकतर्फ ९ जना सांसद निर्वाचित, निर्वाचन आयोगद्वारा नामावली प्रकाशित
काठमाडौं। निर्वाचन आयोगले समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीअन्तर्गत नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) बाट निर्वाचित ९ जना सांसदको नामावली सोमबार प्रकाशित गरेको छ। यी ९ सांसदमध्ये ४ जना महिला र ५ जना पुरुष छन्। आयोगले प्रकाशित गरेको सूचीमा समानुपातिक सांसदहरूको आधिकारिक नामावली समावेश गरिएको छ।
सामाजिक सञ्जालको एल्गोरिदम: यसले कसरी काम गर्छ र निर्वाचन परिणाममा यसको प्रभाव
डा. भिष्म थापा नेपालले आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा डिजिटल-प्रभावित संसदीय निर्वाचन सम्पन्न गर्यो। परम्परागत र्याली र घरदैलो अभियान अझै थिए, तर मुख्य युद्धक्षेत्र अनलाइन थियो। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले मात्र चार वर्षमा २७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभा मध्ये १८२ सिट (१२५ प्रत्यक्ष + ५७ समानुपातिक) जितेर ऐतिहासिक बहुमत हासिल गर्यो — ६८ वर्षपछि पहिलो पटक कुनै एक दलले यति ठूलो जनादेश पाएको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई आफ्नै क्षेत्र झापा-५ मा हराउने बालेन शाह (बालेन्द्र शाह) को नेतृत्वमा यो जित केवल राजनीतिक होइन, एल्गोरिदमिक क्रान्ति थियो। तर “एल्गोरिदम” भनेको के हो? यो कसरी काम गर्छ र यसले नेपालको निर्वाचनलाई कसरी बदलिदियो? तथ्य, आँकडा र वास्तविक उदाहरणसहित पूर्ण गहिरो विश्लेषण। सामाजिक सञ्जालको एल्गोरिदम कसरी काम गर्छ? एल्गोरिदम भनेको “स्मार्ट सिफारिस मेसिन” हो जसले तपाईंको फिडमा देखिने हरेक पोस्ट, रिल, भिडियो वा तस्बिरलाई “तपाईंलाई कति लामो समय एपमा राख्न सकिन्छ” भन्ने एकमात्र आधारमा छान्छ। यो मेसिन लर्निङ (ML) र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) मा आधारित छ। प्लेटफर्मले अरबौं प्रयोगकर्ताको डाटा ट्रेन गरेर हरेक सेकेन्डमा लाखौं सामग्रीबाट तपाईंका लागि मात्र १०–२० वटा “सर्वोत्तम” छान्छ। यो प्रक्रिया तीन मुख्य चरणमा हुन्छ: १. सामग्री विश्लेषण (Content Analysis) हरेक पोस्ट अपलोड भएपछि AI ले तुरुन्तै स्क्यान गर्छ — शब्द (NLP), भावना (Sentiment Analysis), भिडियो/तस्बिर (Computer Vision), लम्बाइ, संगीत, टेक्स्ट ओभरले। उदाहरण: काठमाडौंका एक युवा क्रिएटरले रवि लामिछानेको १५ सेकेन्डको रिल अपलोड गर्नुभयो। शीर्षक: “रवि दाइले कांग्रेसलाई हराउँछन्!” भिडियोमा उत्साहजनक संगीत र “जनता जाग!” लेखियो। एल्गोरिदमले तुरुन्तै उच्च स्कोर दियो — विषय “रास्वपा + राजनीति”, भावना “सकारात्मक + क्रोध/उत्साह”, लम्बाइ “युवा मनपर्ने छोटो”। यो रिल “उच्च सम्भावना” सूचीमा राखियो। २. प्रयोगकर्ताको रुचि मिलान (User Interest Matching) एल्गोरिदमले तपाईंको व्यक्तिगत प्रोफाइल बनाउँछ र हरेक सेकेन्ड अपडेट गर्छ — पूरा हेरेको प्रतिशत, लाइक/कमेन्ट/शेयर/सेभ, पज/रिवाइन्ड/स्किप, एप खोल्ने समय। उदाहरण (२०२६ निर्वाचनबाट): १८ वर्षीय सरिता (काठमाडौं) ले टिकटकमा बालेन शाहको “काठमाडौं सफाइ” क्लिप पूरा हेर्नुभयो, लाइक गर्नुभयो र “Balen for PM” कमेन्ट गर्नुभयो। एल्गोरिदमले प्रोफाइल अपडेट गर्यो: “रुचि = रास्वपा + युवा नेता + स्थानीय विकास”। त्यसपछि सरिताको फिडमा स्वतः रवि लामिछानेको लाइभ, RSP निलो घण्टी AI तस्बिर, बालेनले ओलीलाई हराएको समाचार आउन थाल्यो। सरिताले कहिल्यै “रास्वपा” सर्च गर्नुभएन, तर ३ दिनमा ४०+ RSP सामग्री देख्नुभयो! ३. र्याङ्किङ र वितरण (Ranking & Distribution) एल्गोरिदमले भविष्यवाणी गर्छ — “यो पोस्ट देखाउँदा प्रयोगकर्ता कति समय बस्छ?” र स्कोर दिन्छ। मुख्य सिग्नलहरू: Watch time/Completion rate (सबैभन्दा शक्तिशाली), Engagement velocity (पहिलो ५ मिनेटमा लाइक/कमेन्ट), Relevance score, Shares & Saves। उदाहरण: RSP पोस्टले पहिलो घण्टामा १०,००० लाइक र २,५०० कमेन्ट पायो → स्कोर ९८/१०० → ५ लाख युवाको “For You” मा पहिलो स्थान। कांग्रेसको भाषण भिडियोले ५०० लाइक मात्र → स्कोर ४२/१०० → लगभग अदृश्य। फिडब्याक लूप (Feedback Loop) — सबैभन्दा खतरनाक तपाईंले RSP हेर्नुभयो → थप RSP देखाइयो → थप हेर्नुभयो → फिड पूरै RSP ले भरियो। चुनावअघि RSP सामग्रीले ५४.१% exposure पायो किनकि यो लूप युवामा चल्यो। परम्परागत दलको engagement कम भएकाले लूप नै सुरु भएन। प्लेटफर्मअनुसार फरक: टिकटक: ९०% “For You” पेज एल्गोरिदमबाट, मुख्य Watch time। फेसबुक: Meaningful interactions (कमेन्ट/शेयर)। इन्स्टाग्राम: Saves र Send to friend। एल्गोरिदमको एकमात्र लक्ष्य: तपाईंलाई एपमा राख्नु। सत्य वा लोकतन्त्र होइन। नेपालको सामाजिक सञ्जाल परिदृश्य २०२६: आँकडा नेपाल पूर्ण डिजिटल लोकतन्त्र बनेको छ: जनवरी २०२६ सम्म १७.३१५ मिलियन फेसबुक प्रयोगकर्ता (जनसंख्याको ५३.९%)। फेसबुकको बजार हिस्सा (फेब्रुअरी २०२६): ८७.५८% (YouTube ५.२९%, Twitter/X ५.४७%)। कुल सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ता: १४.८ मिलियन (अक्टोबर २०२५) बाट बढ्दै १७ मिलियन नजिक। मेसिन्जर: करिब १५.९ मिलियन। देशको आधाभन्दा बढी जनता अनलाइन छ। जेन जेड (१८–२४ वर्ष) ले टिकटक र इन्स्टाग्राम रिल्समा दैनिक २–३ घण्टा बिताउँछन्। एल्गोरिदम निर्वाचनको सबैभन्दा शक्तिशाली हतियार बन्यो — सस्तो, छिटो र लक्षित। एल्गोरिदमले नेपालको निर्वाचन परिणामलाई कसरी प्रभावित गर्यो? निर्वाचनअघिको महिनामा प्रमुख नेपाली फेसबुक पेजहरू (कुल ६० लाख फलोअर) को स्वतन्त्र विश्लेषणले देखायो: कुल २,४४७ राजनीतिक पोस्टमध्ये रास्वपाको सामग्री ५४.१% थियो — कांग्रेसको भन्दा ९ गुणा र कांग्रेस+एमालेको कुल भन्दा दोब्बर बढी। फेसबुक एल्गोरिदमले रास्वपा पेज, बालेन शाह, रवि लामिछाने र निलो घण्टी चिन्हलाई सक्रिय रूपमा बढावा दियो — प्रायः AI-जनरेटेड तस्बिरसहित। परम्परागत दलहरू लगभग अदृश्य भए। टिकटक र युट्युबमा पनि युवा मतदाताले बिना खोजी RSP क्लिप र लाइभ पाए। रेडिटमा एक युवाले सुझाव दिए — “आमाबुबाको एल्गोरिदम बदल्नुहोस्: पुराना दल ब्लक गरेर RSP फलो गर्नुहोस्”। यो काम गर्यो किनकि एल्गोरिदम सिक्छ। गलत सूचना र डिपफेक विस्फोट भयो। पुराना भिडियो हालका घटनासँग जोडेर फैलाइयो। मिडिया विश्लेषकहरूले भने — एल्गोरिदमले सत्य होइन, engagement बढाउने सामग्रीलाई प्राथमिकता दिन्छ। परिणाम: रास्वपाले जेन जेडको डिजिटल सीप (टिकटक, रिल्स, डिस्कोर्ड) प्रयोग गरेर “युवा सुनामी” ल्यायो। बालेन शाहले ओलीलाई हराए, RSP ले १८२ सिट जित्यो र समानुपातिकमा पनि दुई-तिहाइ नजिक पुग्यो। परम्परागत दलहरूको दशकौंको संगठन एल्गोरिदमसँग हार्यो। नेपालका लागि यो किन महत्त्वपूर्ण छ? एल्गोरिदम तटस्थ हुँदैन। यसले संलग्नता बढाउने डिजाइन गरिएको छ — सत्य, सन्तुलन वा लोकतन्त्र होइन। २०२६ निर्वाचनमा यसले इको चेम्बर बनायो, एक दललाई असन्तुलित बढावा दियो र कम मिडिया साक्षरता भएकालाई AI प्रोपागान्डाको सजिलो शिकार बनायो। डा. भट्टराईले चेतावनी दिए — अबका निर्वाचन भूगोल र कार्यकर्ताले होइन, एल्गोरिदमलाई कसले राम्रो बुझ्छ त्यसले जित्छ। “डिजिटल युद्धक्षेत्र” स्थायी भइसकेको छ। नेपाली नागरिक, क्रिएटर र राजनीतिज्ञका लागि एल्गोरिदम बुझ्नु अब वैकल्पिक होइन — यो लोकतन्त्रको रक्षा गर्न आवश्यक छ। अर्को निर्वाचन नीतिले मात्र होइन, एल्गोरिदमलाई के दिन्छ त्यसले जित्छ। समय आएको छ — हामीले एल्गोरिदमलाई नियन्त्रण गर्नुको साटो यसलाई बुझ्ने र सही तरिकाले प्रयोग गर्ने हो। अन्यथा, लोकतन्त्र सामाजिक सञ्जालमा अपलोड हुने फिडको “For You” पेजमा मात्र सीमित हुनेछ।
डा. हेमराज शर्मा नेतृत्वमा एनआरएनएको नयाँ नेतृत्व सर्वसम्मत चयन
काठमाडौं । विभाजित अवस्थामा रहेको गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) डा. हेमराज शर्माको नेतृत्वमा पुनः एकीकृत भएको छ। काठमाडौंमा शनिबारदेखि जारी १२औँ अन्तर्राष्ट्रिय महाधिवेशनले आइतबार मध्यरात सर्वसम्मत रूपमा नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको हो। महाधिवेशनको नारा ‘एकता, लगानी र गौरव’ रहेको थियो। विगतमा डा. बद्री केसी र महेश श्रेष्ठ नेतृत्वका दुई अलग-अलग समूह सक्रिय थिए। गत जेनजी आन्दोलनपछि पूर्वअध्यक्षहरूको प्रयास र मंसिरमा भएको १०-बुँदे सहमतिपछि एकता महाधिवेशन सम्भव भएको हो। अध्यक्ष पदमा डा. शर्मा सर्वसम्मत चुनिएका छन्। रोविन शेरचनले वरिष्ठ उपाध्यक्ष र रविन बज्राचार्यले उपाध्यक्षमा उम्मेदवारी फिर्ता लिएपछि एकताको बाटो खुलेको थियो। अन्य प्रमुख पदहरूमा विभिन्न देशबाट प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिहरू निर्विरोध/सर्वसम्मत चयन भएका छन्। केही प्रमुख पदाधिकारी: वरिष्ठ उपाध्यक्ष: रोविन शेरचन उपाध्यक्षहरू: खगेन्द्र न्यौपाने, रामशरण सिम्खडा, प्रवीन गुरुङ, रोजिना प्रधान राई लगायत महासचिव: गंगाधर गौतम र डा. चिरञ्जीवी खड्का कोषाध्यक्ष: कृष्णप्रसाद तिमल्सिना विधान संशोधनपछि सोमबार नयाँ कार्यसमितिको औपचारिक घोषणा गरी महाधिवेशन सम्पन्न हुने कार्यक्रम छ। यसले एनआरएनएमा लामो समयदेखिको विभाजन अन्त्य गरेको छ।
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका नेता मातृका यादवको सांसद पद् कायम रहने सर्वोच्चको आदेश
काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतले धनुषा क्षेत्र नम्बर १ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उम्मेदवार किशोरी साहको उम्मेदवारी खारेज गर्ने निर्वाचन आयोगको निर्णयविरुद्ध दायर रिटमा तत्काल अन्तरिम आदेश जारी नगर्ने आदेश गरेको छ। किशोरी साहले निर्वाचन आयोगको निर्णय खारेज गरी आफ्नो उम्मेदवारी कायम राख्नुपर्ने माग गर्दै अन्तरिम आदेशसमेत माग गरेका थिए। तर, सर्वोच्चले उनको मागमा अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार गरेको हो। न्यायाधीशद्वय विनोद शर्मा र मेघराज पोखरेलको संयुक्त इजलासको यो आदेशसँगै निर्वाचन आयोगको निर्णय हाललाई यथावत् रहने भएको छ। यसले नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का उम्मेदवार मातृका यादवलाई निर्वाचित भएको घोषणा गर्ने निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयको निर्णय सदर हुने भएको छ।
ओलीका पिताप्रति राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष दाहालद्वारा श्रद्धाञ्जली
काठमाडौं । नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका पिता मोहनप्रसाद ओलीप्रति राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका छन्। भक्तपुरको गुन्डुस्थित ओली निवास पुगेर अध्यक्ष दाहालले आइतबार स्व. मोहनप्रसादको तस्बिरमा माल्यार्पण गर्दै श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका हुन्। सो अवसरमा उनले अध्यक्ष ओली तथा शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति समवेदना पनि प्रकट गरे। यसै दिन ओलीलाई भेट्न पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी र प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की पनि गुन्डु पुगेका थिए। मोहनप्रसाद ओलीको ९७ वर्षको उमेरमा गत शुक्रबार निधन भएको थियो। उहाँ केही समयदेखि अस्वस्थ रहनुभएको थियो।
यी हुन् नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)ले सिफारिस गरेका समानुपातिक सांसदका नामहरू
काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)ले निर्वाचन आयोगमा समानुपातिकतर्फका सांसदहरूको सूची बुझाएको छ। पार्टीले समानुपातिकतर्फ ९ सिट प्राप्त गरेको छ। यसअनुसार ५ जना पुरुष र ४ जना महिलाको नाम सिफारिस गरिएको नेकपाका एक नेताले जानकारी दिएका छन्। सिफारिस भएका नामहरू यस प्रकार छन्: बलावती शर्मा प्रमेश हमाल प्रेम बहादुर बयक भीमकुमारी बुढा परशुराम तामाङ जोगकुमार बर्बरिया यादव गणेश विश्वकर्मा पार्वती विश्वकर्मा निराशा चौधरी डगौरा नेकपाले प्रत्यक्षतर्फ ८ सिट जितेको छ। समानुपातिक र प्रत्यक्ष गरी प्रतिनिधिसभामा पार्टीका कुल १७ सांसद रहनेछन्।
एमालेको वर्तमान पद्धति र हठलाई जनताले पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरे: सुरेन्द्र पाण्डे
काठमाडौं । नेकपा (एमाले) का नेता सुरेन्द्र पाण्डेले पार्टीको वर्तमान सञ्चालन पद्धति, कार्यशैली र हठलाई जनताले मतपत्रमार्फत पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको बताएका छन् । निर्वाचन परिणामलाई षड्यन्त्र वा अन्तर्घातको नाम दिएर नेतृत्व उम्किन नमिल्ने उनको भनाइ छ । सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो धारणा राख्दै पाण्डेले ४०–५० हजारको ठूलो मतान्तरलाई अन्तर्घातको सामान्य आरोप लगाउनु जनताको विवेकको अपमान भएको तर्क गरे । ‘यति ठूलो नैतिक पराजयपछि पनि अरूलाई कारबाही गर्ने नैतिक आधार नेतृत्वसँग कति बाँकी छ ?’ उनले प्रश्न गरेका छन् । पाण्डेले अब पार्टीको समग्र संरचना र कार्यशैली नै ‘रिसेट’ गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै पुरानै सोच र शैलीमा अडिग रहे थप संकटमा पर्ने चेतावनी दिएका छन् ।
एनआरएनएको १२औँ विश्व सम्मेलन आजदेखि काठमाडौंमा
काठमाडौं । गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) को १२औँ विश्व सम्मेलन तथा अन्तर्राष्ट्रिय महाधिवेशन आज शनिबारदेखि काठमाडौंमा सुरु हुँदैछ । सम्मेलनको उद्घाटनपछि साँझदेखि नयाँ नेतृत्व चयनका लागि निर्वाचन प्रक्रिया सुरु हुने भएको छ । अध्यक्ष पदमा बेलायतका डा. हेमराज शर्मा र अमेरिकाका रविनराज बज्राचार्य मुख्य प्रतिस्पर्धी छन् । अर्का उम्मेदवार रोविनप्रसाद शेरचनले डा. शर्मालाई समर्थन गर्दै उम्मेदवारी फिर्ता लिइसकेका छन् । दुवै उम्मेदवारले आफ्नो प्यानलसहित मत मागिरहेका छन् तर सर्वसम्मत नेतृत्व चयनको प्रयास जारी छ । वर्तमान अध्यक्षद्वय बद्री केसी र महेश कुमार श्रेष्ठले अध्यक्ष तथा महासचिवजस्ता मुख्य पदमा सहमतिको अधिकतम प्रयास भइरहेको बताएका छन् । निर्वाचनमा विश्वभरका ४ हजार २ सय ८६ प्रतिनिधिले भौतिक तथा अनलाइन माध्यमबाट मतदान गर्नेछन् । केही पदहरूमा निर्विरोध निर्वाचन भइसकेको छ । जसमा उपाध्यक्ष (महिला) रोजिना प्रधान राई, सचिव (महिला) राधिका गुरुङ, कोषाध्यक्ष (महिला) संगीता मरहठ्ठा, अफ्रिका क्षेत्र संयोजक चक्रबहादुर थापा, ओसियाना क्षेत्र संयोजक दीपक शर्मा, मध्यपूर्व क्षेत्र संयोजक मनोजकुमार श्रेष्ठ आदि छन् । विश्वका ८० भन्दा बढी देशबाट प्रतिनिधि काठमाडौंमा उपस्थित छन् । सम्मेलनले वैदेशिक लगानी, नागरिकताको निरन्तरता तथा प्रवासी नेपालीका हकहितका मुद्दामा छलफल गर्नेछ । सहमति भए मुख्य पदाधिकारीसहित कार्यसमिति निर्विरोध चयन हुन सक्ने सम्भावना छ ।

